Bəzi insanlar var ki, onları yalnız yaşadıqları illərlə ölçmək mümkün deyil. Onların ömrünün əsl ölçüsü qazandıqları hörmət, yaratdıqları xoş xatirələr, yetişdirdikləri insanlar və illərin sınağından keçən dostluqlarıdır. Belə insanlar zaman keçdikcə yaşlanmır, əksinə, ömürlərinin hər ili onların şəxsiyyətinə yeni bir dəyər, xarakterinə yeni bir çalar, adlarına yeni bir hörmət gətirir.
Kərim Sədrəddin oğlu İsbatov da belə insanlardandır.
Bu gün — 20 sentyabr 2026-cı ildə onun doğum günüdür. Düz 91 il əvvəl, 20 sentyabr 1935-ci ildə bağlı-bağatlı Mican kəndində, indiki İsmayıllı şəhərində dünyaya göz açan Kərim müəllim bir əsrə yaxın ömrünün böyük bir hissəsini doğma elinə, təhsilə, müəllimliyə, insanlara və dostluğa həsr edib.
Micanın təmiz havası, saf suyu, bağ-bağatı, zəhmətkeş və mərd insanları, yəqin ki, onun xarakterinə də öz möhürünü vurub. Çünki insanın böyüdüyü torpaq onun mənəvi dünyasında iz buraxır. Kərim müəllimin təbiətindəki sadəlik, təmkin, sədaqət və insanlara münasibətindəki səmimiyyət də elə doğulduğu torpağın mənəvi havasını xatırladır.
İlk təhsilini rayon mərkəzindəki yeganə orta məktəbdə alan Kərim müəllimin həyat yolu sonralar onu müxtəlif ünvanlara aparsa da, taleyinin əsas dayanacağı yenə də İsmayıllı oldu.
Hərbi xidmət illəri də onun həyatının mühüm səhifələrindən biridir. 1958-ci ildə hərbi xidmət zamanı göstərdiyi xidmətə görə “Xam torpaqların fəth edilməsinə görə” medalı ilə təltif olunması onun gənclik illərinin əlamətdar hadisələrindən biri kimi ömür yaddaşında qalıb.

Sonra Bakı...

Böyük şəhərin qaynar həyatı, zəhmətin, əməyin və quruculuğun içində keçən illər...
Kərim İsbatov Bakıda metro tikintisində çalışırdı. Amma onun qəlbində başqa bir arzu da vardı — təhsil almaq, müəllim olmaq, insanlara elm öyrətmək. O, işləyə-işləyə təhsil aldı və M. F. Axundov adına Azərbaycan Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutunu bitirdi.
Bu, sadəcə ali məktəb diplomu almaq deyildi. Bu, insanın öz gələcəyini öz zəhməti ilə qurmasının, qarşısına qoyduğu məqsədə səbr və əzmlə çatmasının gözəl nümunəsi idi.

Ali təhsilini başa vurduqdan sonra İsmayıllı rayonuna təyinat alan Kərim müəllimin taleyi doğma yurdda məktəblə bağlandı. Elə o vaxtdan etibarən İsmayıllı şəhər Natiq Behdiyev adına 6 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbi onun ikinci evinə çevrildi.
Mənim də Kərim müəllimlə yolum məhz bu məktəbdə kəsişdi.
Bu gün geriyə baxanda anlayırsan ki, insan ömrünün ən qiymətli sərvətlərindən biri də yol yoldaşları, iş yoldaşları və zamanın sınağından çıxmış dostlarıdır. Kərim müəllimlə mənim münasibətim də belə bir dostluğun nümunəsidir. Əlli ildən artıq davam edən ailəvi dostluğumuz, otuz beş il eyni məktəbdə çiyin-çiyinə çalışmaq artıq sadəcə dostluq deyil, bir ömrün xatirəsidir.

Otuz beş il...

Bir insanın həyatında bu qədər uzun zaman ərzində nə qədər hadisə baş verir. Müəllimlər gəlir, müəllimlər gedir. Şagirdlər məktəbi bitirib həyat yollarına çıxırlar. Nəsillər dəyişir. Məktəbin divarları eyni qalsa da, onun içində yaşayan insanların simaları, səsləri, arzuları dəyişir.
Amma bəzi insanlar məktəbin yaddaşında qalırlar.
Kərim müəllim də o yaddaşın insanlarından biridir.
O, uzun illər bu məktəbdə müəllim kimi çalışdı, sonra isə təqaüdə çıxana qədər dərs hissə müdiri vəzifəsində fəaliyyət göstərdi. Onun üçün məktəb sadəcə işlədiyi bir müəssisə deyildi. Məktəb onun həyatının bir parçası, müəllimlik isə peşədən daha çox mənəvi missiya idi.
Müəllimlik elə bir sənətdir ki, insanın verdiyi dərsin bəzi hissələri kitabda, dəftərdə, proqramda qalır, amma müəllimin şagirdin qəlbinə yazdığı sözlər ömür boyu yaşayır.
Kərim müəllimin də neçə-neçə şagirdin yaddaşında özünəməxsus yeri var. Çünki əsl müəllim yalnız fənn öyrətmir; davranışı ilə örnək olur, sözü ilə istiqamət verir, münasibəti ilə insan yetişdirir.
İllər keçdi...
Kərim müəllim təqaüdə çıxdı. Amma məktəbdən ayrılsa da, insanlardan ayrılmadı. Əksinə, onun ətrafında illər boyu qazandığı ziyalı dostlardan, həmkarlarından, onu sevən və hörmət edən insanlardan ibarət böyük bir mənəvi çevrə yarandı.
Bu gün Kərim müəllim ağsaqqaldır.
Ağsaqqallıq isə sadəcə yaşın gətirdiyi bir ad deyil. Ağsaqqal olmaq üçün insan illəri yaşamalı, amma illərin içində həm də insanlığını qorumalıdır. Sözünün çəkisi, davranışının ölçüsü, dostluğunun sədaqəti, ailəsinə münasibəti, insanlara hörməti olmalıdır.
Kərim müəllim bu mənada həqiqi ağsaqqal ömrü yaşayır.
Onu tanıyanlar yaxşı bilirlər: Kərim müəllim nəcib insandır, sədaqətli dostdur. Sakit təbiəti, ölçülü-biçili danışığı, insanlara münasibəti, dostluğa verdiyi dəyər onun xarakterinin əsas cizgilərindəndir. O, çox danışmaqla deyil, düz yaşamaqla öz sözünü deyən insanlardandır.
Elə buna görə də onu sevənlərin sayı çoxdur.
İnsan həyatda nə qədər var-dövlət, şöhrət, vəzifə qazansa da, əgər insanların qəlbində yer qazana bilməyibsə, həmin qazancın ömrü uzun olmur. Ancaq bir insan illər keçdikcə daha çox xatırlanır, daha çox axtarılır, sözü daha çox dinlənilirsə, deməli, o, həyatının ən böyük sərvətini qazanıb.
İnsan sevgisini. İnsan etimadını. İnsan hörmətini.
Kərim müəllimin ən böyük qazancı da elə budur.
Onun şəxsiyyətində müəllimliklə kişilik, ziyalılıqla sadəlik, ağsaqqallıqla dostluq qəribə bir vəhdət təşkil edir. O, ailəsində də öz layiqli yerini tutan, ailəsinə bağlı, məsuliyyətli və gözəl ailə başçısı kimi tanınır.
Çünki insanın əsl xarakteri təkcə cəmiyyət içində deyil, evinin içində də görünür. Ailəsinə münasibəti, övladlarına qayğısı, yaxınlarına sevgisi onun mənəvi dünyasının aynasıdır.
Kərim müəllimin ömrünə nəzər salanda bir həqiqət aydın görünür: o, ömrünü təkcə yaşamayıb, mənalandırıb.
Zəhmət çəkib, oxuyub, müəllim olub, insan yetişdirib, dost qazanıb, ailə qurub, övladlarının sevincini yaşayıb, dostlarının dərdinə şərik olub, yaxşı günlərdə sevinib, çətin günlərdə yanında dayanıb.
Əlli ildən artıq davam edən dostluq isə zamanın süzgəcindən keçmiş dostluqdur.
Belə dostluqlarda artıq sözə ehtiyac qalmır. Bəzən bir baxış, bir əl sıxmaq, bir telefon zəngi, bir “necəsən?” sualı illərin bütün söhbətini əvəz edir. Çünki həqiqi dostluğun dili sadədir, amma mənası dərindir.
Mən Kərim müəllimi həm dostum, həm uzun illər yol yoldaşım, həm də məktəb həmkarım kimi tanıyıram. Bu illər ərzində onun xarakterini, insanlara münasibətini, dostluğa sədaqətini, ailəsinə bağlılığını yaxından görmüşəm. Və bu gün qürurla deyə bilərəm ki, Kərim İsbatov mənim üçün sadəcə bir dost deyil, ömrümün uzun bir mərhələsinə şahidlik etmiş əziz bir insandır, qardaşdır.
Bəzən həyat bizə bəzi insanları ona görə bəxş edir ki, onların varlığı ilə özümüz də yaxşılığın, sədaqətin, mərdliyin və insanlığın nə demək olduğunu daha yaxşı anlayaq.
Kərim müəllim belə insanlardandır.

91 il — böyük bir ömürdür.

Bu ömrün içində bir uşaqlıq, bir gənclik, hərbi xidmət, zəhmət, təhsil, müəllimlik, ailə, dostluq, sevinc və kədər, saysız-hesabsız xatirələr var. Ancaq ömrün uzunluğu qədər onun necə yaşanması da vacibdir. Kərim müəllimin yaşadığı ömür isə hörmətlə, zəhmətlə və insanlara bağlılıqla yoğrulub.
Bu gün onun doğum günü münasibətilə dostları adından ürək sözlərimi çatdırarkən arzum birdir:
Uca Allah Kərim müəllimə möhkəm cansağlığı, uzun ömür, könül rahatlığı, ailəsi və doğmaları ilə birlikdə neçə-neçə xoş illər nəsib etsin!
Qoy ağsaqqal ömrünün bundan sonrakı səhifələri də işıqlı olsun.
Qoy dostlarının əhatəsində yenə neçə illər otursun, söhbət etsin, xatirələr danışsın. Qoy onun səsi, sözü, təbəssümü dost məclislərindən əskik olmasın.
Çünki bəzi insanların yoxluğu bir məclisdə boş yer yaradır, amma bəzi insanların varlığı həmin məclisə mənəvi işıq gətirir.
Kərim müəllim də o işıq gətirən insanlardandır.
Əziz dostum, dəyərli həmkarım, hörmətli Kərim müəllim!

91 yaşınız mübarək olsun!

Sizi uzun illərdir tanıyan, sizinlə eyni məktəbdə çiyin-çiyinə çalışan, 50 ildən artıq dostluğunuzu ürəyində yaşadan bir insan kimi deyirəm: Sizinlə dost olmaq, sizinlə bir ömrün müəyyən hissəsini bölüşmək mənim üçün böyük mənəvi sərvətdir.
Siz insanlığa sədaqətinizlə, dostluğa bağlılığınızla, ailəyə münasibətinizlə, kişiliyiniz və ağsaqqallığınızla özünüz haqqında gözəl bir ömür kitabı yazmısınız.
O kitabın ən qiymətli səhifələrindən biri də dostluqdur.
Allah o səhifələri hələ uzun illər çevirməyi nəsib etsin.
Doğum gününüz mübarək olsun, Kərim müəllim!
Canınız sağ, ömrünüz uzun, könlünüz daim rahat olsun!
Dostlarınızın sevgisi, doğmalarınızın qayğısı, sizi tanıyan insanların hörməti həmişə yol yoldaşınız olsun.
91 yaşınız mübarək, əziz dost!