Avtomobilin salonunda sürücülərin hər gün istifadə etdiyi düymələrlə yanaşı, yalnız qeyri-adi vəziyyətlərdə yada düşən düymələr də var. Onların bəziləri səfər zamanı rahatlığı təmin edir, digərləri isə sürüşkən yolda və ya yolsuzluq şəraitində avtomobilin hərəkətinə təsir göstərən sistemləri idarə edir.

Xüsusilə təkərlərin boş fırlanmasının qarşısını alan sistemin idarəetmə düyməsinə diqqət yetirmək lazımdır.

Müəyyən şəraitdə bu düymədən istifadə avtomobilin qardan, qumdan və ya palçıqdan çıxmasına kömək edə bilər. Lakin bütün avtomobillər üçün eyni qayda yoxdur. Düymələrin funksiyası modeldən və təchizatdan asılıdır.

Dalğalı izlər buraxan avtomobil işarəsi nə deməkdir?

Cihazlar panelində və ya mərkəzi konsolda arxasında dalğalı izlər olan avtomobil təsvirli düyməyə rast gəlmək mümkündür. Bəzən onun üzərində “OFF” yazısı da olur. Bu düymə adətən TCS və ya TRC adlandırılan, təkərlərin boş fırlanmasına nəzarət edən sistemi idarə edir. Bəzi avtomobillərdə isə sabitliyi qoruyan sistemin müəyyən funksiyalarına da təsir göstərir.

Sistem təkərlərin fırlanmasına nəzarət edir. Təkər yol səthində boş fırlanmağa başlayanda mühərrikin gücünü azalda və ya ayrı-ayrı təkərləri əyləcləyə bilər. Bu, adi hərəkət zamanı təkərlərin yolla ilişməsini qorumağa kömək edir.

Lakin yumşaq qarda, qumda və ya dərin palçıqda təkərlərin boş fırlanmasının həddindən artıq məhdudlaşdırılması bəzən avtomobilin ilişdiyi yerdən çıxmasına mane olur. Belə hallarda bəzi avtomobillərdə sistemi müvəqqəti söndürmək və ya xüsusi yolsuzluq rejimini işə salmaq faydalı ola bilər.

Bunu etməzdən əvvəl istehsalçının təlimatını yoxlamaq lazımdır. Çünki düymə bir modeldə yalnız təkərlərin boş fırlanmasına nəzarəti söndürür, başqa modeldə isə bir neçə elektron köməkçinin işini dəyişir. Avtomobil bərk səthə çıxdıqdan sonra, təlimatda başqa qayda göstərilmirsə, sistem normal rejimə qaytarılmalıdır.

Havanın daxili dövriyyəsi düyməsi nə vaxt istifadə olunur?

Bu düymə adətən içərisində ox olan avtomobil işarəsi ilə göstərilir. O, havalandırma sisteminin havanı çöldən, yoxsa əsasən salonun içindən götürməsini tənzimləyir.

Avtomobil tüstü, toz və ya xoşagəlməz qoxu olan ərazidən keçəndə daxili hava dövriyyəsi rejimi faydalıdır. Bu rejim çöldən hava girişini məhdudlaşdıraraq salona daha az çirkli hava daxil olmasına kömək edir.

İsti havada həmin rejim kondisionerin salonu daha tez sərinləşdirməsinə də imkan verir. Çünki sistem artıq soyudulmuş havanı yenidən dövr etdirir.

Lakin bu rejimdən daim istifadə etmək məsləhət deyil. Soyuq və yağışlı havada salonun daxilində nəm toplana, nəticədə şüşələr buğlana bilər. Buğlanmanı aradan qaldırmaq üçün istehsalçının tövsiyələrinə uyğun olaraq havanı şüşəyə yönəltmək və çöldən hava qəbulunu açmaq lazımdır.

Arxa şüşənin qızdırılması düyməsi nə işə yarayır?

Üzərində üç dalğalı ox olan düzbucaqlı şüşə işarəsi adətən arxa şüşənin qızdırılmasını bildirir. Bir çox avtomobildə bu funksiya mərkəzi paneldəki ayrıca düymə ilə işə salınır.

Sistem aktivləşəndə şüşədəki elektrik qızdırıcıları buğunu, qırovu və nazik buz qatını aradan qaldırmağa kömək edir. Bu da xüsusilə avtomobil gecəni açıq havada keçirdikdən sonra və temperatur dəyişəndə arxa görüntünü yaxşılaşdırır.

Bəzi modellərdə arxa şüşə ilə birlikdə yan güzgələrin qızdırılması da işə düşür. Lakin bu funksiya bütün avtomobillərdə yoxdur. Ona görə də avtomobilin təchizatını və istifadə təlimatını yoxlamaq lazımdır.

Şüşə təmizləndikdən sonra sistem avtomatik sönmürsə, artıq enerji sərf etməmək üçün qızdırıcını söndürmək tövsiyə olunur.

Avtomobil qarda və ya palçıqda ilişəndə nə etmək lazımdır?

Təkərlər boş fırlanırsa, qaz pedalını kəskin basmaq olmaz. Təkərlərin həddindən artıq fırlanması onların altındakı çuxuru dərinləşdirə, avtomobilin bəzi hissələrini həddindən artıq qızdıra və şinləri zədələyə bilər.

Əvvəlcə təhlükəsiz şəkildə aparıcı təkərlərin qarşısındakı və arxasındakı qar, qum və ya palçığı mümkün qədər təmizləmək lazımdır. İmkan varsa, təkərlərin altına ilişməni artıran xüsusi lövhələr qoymaq olar. İstehsalçı uyğun hərəkət rejimi nəzərdə tutubsa, onu seçmək tövsiyə edilir.

Bəzi avtomobillərdə növbə ilə yavaşca irəli və geri hərəkət etmək kömək edə bilər. Lakin hərəkət istiqamətini dəyişmək üçün ötürməni yalnız təkərlər tam dayandıqdan sonra dəyişmək lazımdır.

Bir neçə ehtiyatlı cəhddən sonra avtomobil yerindən tərpənmirsə, cəhdləri dayandırıb kömək çağırmaq daha yaxşıdır.

Təkərlərin boş fırlanmasına nəzarət sistemini söndürmək hər vəziyyətdə faydalı deyil. Sürüşkən yolda bu sistem avtomobili idarə etməyə kömək edir. Buna görə də onun parametrlərini yalnız zərurət olduqda və istehsalçının tövsiyələrinə uyğun dəyişmək lazımdır.