Tanrım rəva bilib çağırdı qonaq,
Dünyaya gəlməyim başıma qınaq,
Bu ömür savaşdı,bu ömür sınaq,
Dərdin təpəsindən aşıb gəlmişəm,
Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm.

Qazanda soğançam yarımçıq qalıb,
Süfrəm yığılmayıb, yer açıq qalıb,
Qabım yuyulmayıb bulaşıq qalıb,
Ulduz tək göylərdə saçıb gəlmişəm,
Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm.

Bir ucu qaranlıq,biri xeyirdi,
Başımdan ağlımı alıb çevirdi,
Bu söz möcüzədi, bu söz sehrdi,
Düşüb axarına uçub gəlmişəm,
Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm.

Ömrümü yaşadan rişədi, candı,
Qanımda oynayan dəlisov qandı,
Məni özüm kimi duyan adamdı,
İnanıb könlümü açıb gəlmişəm,
Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm.

Ətəyi quzqulaq, yarpız, nanəli,
Sinəsi qəmindən dərdli, naləli,
Gecəsi, gündüzü qəm şəlaləli,
Bulaq tək qaynayıb, daşıb gəlmişəm,
Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm.

Tanrım özü seçdi, qismət, baxt verdi,
Sözümü deməyə özəl taxt verdi,
Şeirimi yazmağa azca vaxt verdi,
Tələsdim yollarda şaşıb gəlmişəm,
Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm.

Əzizə Ağahüseynqızı

Sözün Sehrinə Sığınan Ömür
Əzizə Ağahüseynqızının Yaradıcılıq Dünyası
Azərbaycan ədəbi mühiti hər zaman öz doğma, səmimi və xalq ruhuna yaxın səsini qoruyan şairləri ilə zəngin olub. Bu mühitdə özünəməxsus dəst-xətti, ictimai fəaliyyəti və poetik dünyası ilə seçilən imzalardan biri də Əzizə Ağahüseynqızıdır. 1960-cı il aprelin 20-də Beyləqan rayonunun Dünyamallar kəndində doğulan şairə, erkən yaşlarından daxilində daşıdığı söz sevgisini ömrünün ana xəttinə çevirməyi bacarmışdır. Onun Bakı Dövlət Universitetinin Kitabxanaçılıq fakültəsini bitirməsi həm də kitab dünyasına, elmin və mədəniyyətin intellektual qatlarına dərindən bələdliyini təmin etmişdir.
Uzun illər Dövlət Sosial Müdafiə Fondunda baş mütəxəssis kimi məsuliyyətli dövlət işində çalışması, eləcə də Bakı Şəhər Baş Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki məktəbdənkənar müəssisədə 14 il pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olması onun xalqla, cəmiyyətlə sıx təmasda olduğunu göstərir. O, həm cəmiyyətin sosial qayğılarına bələd olan bir mütəxəssis, həm də gənc nəslin mənəvi tərbiyəsi ilə məşğul olan bir müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Lakin Əzizə xanımın ruhunun ən böyük sığınacağı həmişə poeziya olmuşdur.1975-ci ildən dövri mətbuatda çap olunmağa başlayan şairənin şeirləri Azərbaycan radiosu və televiziyasında səslənərək geniş dinləyici kütləsinin rəğbətini qazanmışdır.

Beş şeir kitabının müəllifi olan Əzizə Ağahüseynqızı, eyni zamanda onlarla beynəlxalq almanax, xarici dərgi və antologiyalarda ölkəmizi uğurla təmsil etmişdir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (AJB) üzvü olan şairə, həmçinin ölkənin köklü ədəbi məclislərində – "Qurbanı", "Aşıq Pəri inciləri", "Sarı Aşıq", "Ağsu Yazarları" kimi birliklərdə fəal fəaliyyət göstərir. Onun bu xidmətləri hər zaman yüksək qiymətləndirilmişdir. Təsadüfi deyil ki, şairənin ədəbi və ictimai fəaliyyəti "Qızıl Qələm" media mükafatına və Prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Əzizə Ağahüseynqızının yaradıcılıq fəlsəfəsini və poeziyaya münasibətini ən parlaq şəkildə təcəssüm etdirən nünumələrdən biri onun "Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm" adlı şeiridir. Bu əsər müəllifin sənət və həyat manifesti, daxili azadlıq fəryadı və poeziyanın müqəddəsliyinə olan inamının bədii ifadəsidir.
Şeirin bədii-fəlsəfi təhlilinə nəzər saldıqda, ilk bənddən etibarən insanın dünyaya gəlişi və ömür yolunun çətinliyi fəlsəfi bir dillə ifadə olunur. Şairə dünyanı bir sınaq, ömrü isə bir savaş meydanı kimi xarakterizə edir. Lakin bu çətinliklərin dözülməz bədbinliyə çevrilməsinə mane olan vahid bir qüvvə var. "Dərdin təpəsindən aşıb gəlmişəm" misrası insanın taleyin sınaqlarına qarşı sarsılmaz iradəsini nümayiş etdirir. Şairə üçün şeir sadəcə qafiyəli sözlər yığını deyil, dərdləri aşmaq üçün bir vasitə, ilahi bir çağırışdır.
Şeirin ikinci bəndi əsərin ən real, səmimi və məişət qayğıları ilə zəngin olan hissəsidir. Burada Şərq qadınının, Azərbaycan anasının gündəlik həyat mənzərəsi canlanır: yarımçıq qalan soğança, yığılmamış süfrə, yuyulmamış qablar... Bu misralar şairənin real həyatdan qopuq olmadığını, əksinə, min bir məişət qayğısının içində çabalayan qadın obrazını simvolizə etdiyini göstərir. Lakin sənətkar ruhu bu zəncirləri qırmağı bacarır; o, ev işlərini, gündəlik rutini yarımçıq qoyub göylərdə ulduz tək parlamağa – şeirin aydınlığına tərəf qaçır. Bu, məişətin fövqünə ucalmaq, ruhun azadlığına qovuşmaq cəhdidir.
Üçüncü bənddə sözün sehrli gücü ön plana çəkilir. "Bu söz möcüzədi, bu söz sehrdi" deyən müəllif, sözün insan idrakını başından alacaq qədər qüdrətli bir qüvvə olduğunu vurğulayır. Yaxşı ilə pisin, xeyirlə şərin vuruşduğu bu dünyada sözün axarına düşüb uçmaq, əslində ilahi eşqə və yaradıcılığın zirvəsinə ucalmaq deməkdir.
Dördüncü bənddə şairə öz poetik köklərinə, onu yaşadan mənəvi qaynaqlara toxunur. Damarlarında coşan dəlisov qan onun yaradıcı enerjisinin, təbii istedadının göstəricisidir. Əsərdəki ən önəmli məqamlardan biri də poetik mühitə və dinləyiciyə olan güvəndir. Müəllif şeir oxuduğu, üzv olduğu ədəbi məclislərdəki insanları "məni özüm kimi duyan adamdı" deyərək xarakterizə edir. Sənətkar yalnız anlaşıldığı, duyulduğu yerdə könlünü aça bilər və şairə də məhz bu inamla poetik məclislərə üz tutur.
Beşinci bənddə isə təbiət elementləri (quzqulaq, yarpız, nanə) vasitəsilə doğulduğu torpağın – Beyləqanın, bütövlükdə Azərbaycan təbiətinin ətri və aşıq poeziyasının fəlsəfəsi hiss olunur. "Aşıq Pəri inciləri", "Sarı Aşıq" kimi məclislərin üzvü olan şairənin yaradıcılıqında xalq ruhu, folklordan gələn bulaq tək qaynamaq xüsusiyyəti bu bənddə özünü qabarıq göstərir. Sinəsinin dərdli, gecə-gündüzünün qəm şəlaləli olması isə poeziyanın həm də kədərdən, xalqın və fərdin ağrılarından qidalandığının sübutudur.

Şeirin son bəndi bir növ şükranlıq və tələskənlik duyğusu ilə tamamlanır. Yaradıcılıq qabiliyyəti Tanrının bir qisməti, bəxşişi kimi qəbul edilir. "Sözümü deməyə özəl taxt verdi" misrası şairənin öz sənətinə və missiyasına olan ali hörmətini nümayiş etdirir. Ömrün və vaxtın azlığından narahat olan sənətkar, yollarda çaşsa, tələssə də, mənzil başına – yəni sözün taxtına yetişməyə can atır.
Forma baxımından şeir klassik qoşma janrındadır. "Mən şeir deməyə qaçıb gəlmişəm" rədifinin hər bəndin sonunda təkrarlanması əsərin emosional təsir gücünü artırır, oxucunun yaddaşına bir çağırış, bir şüar kimi həkk olunur.
Nəticə olaraq deyə bilərik ki, Əzizə Ağahüseynqızının həm həyat yolu, həm də təhlil olunan bu şeiri Azərbaycan qadın şairinin daxili dünyasını, onun məişət və sənət arasındakı körpüsünü mükəmməl şəkildə əks etdirir. O, dövlət işinin ciddiliyini, müəllimliyin müqəddəsliyini və şairliyin ilahi sehrini öz şəxsiyyətində birləşdirə bilmiş dəyərli bir sənətkardır. Onun qaçıb gəldiyi şeir dünyası, əslində hər birimizin ruhən təmizləndiyi və sığındığı mənəvi məkandır.
Hüseyn İsaoğlu, yazıçı - publisist,
AYB - nin və AJB - nin üzvü