Bəzi adamlar var, onları tanımaq üçün əl sıxmaq lazım deyil. Yazdıqlarını oxuyursan, səsini eşidirsən, sözlərinin arasından bir insan boylanır. Sonra anlayırsan ki, bu adam mürəkkəblə yox, ömrünün özü ilə yazır. Zəkurə Quliyeva da belə adamlardandır.
Zəkurə xanımın adı “Qarabağ” qəzetinin adı ilə yanaşı çəkiləndə qəribə bir mənzərə yaranır: elə bil qəzetin səhifələrindən birində Qarabağın özü dayanıb. Bir tərəfində dağ, bir tərəfində yaralı şəhər, bir tərəfində köç yolu, o biri tərəfində isə qayıdış ümidi...
Jurnalist üçün qələm adi alət deyil. Qələm bəzən çörəkdir, bəzən silahdır, bəzən də adamın ürəyindən çıxmayan sözün yeganə yoludur. Dəyərli dostum, istedadlı həmkarım Zəkurə Quliyevanın qələmi isə illərlə Qarabağın ağrısını sözə çevirib. Onun döyüş bölgələrindən hazırladığı reportajlar, Qarabağın taleyinə həsr etdiyi yazılar bir jurnalistin peşə borcundan daha artıq bir məsuliyyətin ifadəsidir. Ən azından bunu öz gözlərimlə görmüşəm.
Qarabağ haqqında yazmaq asan deyil. Çünki Qarabağ haqqında yazanda yalnız bir coğrafiyadan danışmırsan. Bir ananın göz yaşından, bir əsgərin son baxışından, bir kəndin susmuş həyətindən, dağıdılmış bir məscidin daşından, bir uşağın yarımçıq qalmış uşaqlığından yazırsan. Zəkurə xanımın yazılarının gücü də buradadır: Qarabağı xəritədəki rəng kimi yox, insan taleyi kimi görməkdə.
“Qarabağ” qəzetinin tarixində onun adı təsadüfən qalmayıb. Qəzetin ilk illərindən etibarən milli məsələlərə, Qarabağ həqiqətlərinə və müharibə reallıqlarına toxunan yazılarla çıxış edən yaradıcı kollektivin üzvlərindən biri olub.
Məncə, jurnalistin ən böyük mükafatı diplom deyil. Ən böyük mükafat yazdığı sözün yaddaşda qalmasıdır. Amma Zəkurə xanımın qələmi həm yaddaşda qalıb, həm də müxtəlif illərdə mükafatlandırılıb. Onun “Ermənilərə tarixi dərs” məqaləsi jurnalist müsabiqəsində ikinci yerə layiq görülüb.
İndi bir anlıq düşünək: illər keçəcək, qəzetlərin kağızı saralacaq, bəzi başlıqlar unudulacaq, amma bir jurnalistin yazdığı həqiqət qalacaq. Çünki həqiqətin qəribə xasiyyəti var — onu nə qədər basdırsan, bir o qədər yaddaşa hopur.
Zəkurə Quliyevanın qələmi də belədir.
O, yazanda sanki Qarabağın daşları danışır. Şuşanın divarları, Ağdamın susmuş küçələri, Xocalının yarası, Ağdabanın yaddaşı, Daşaltının səsi... Bunların hər biri onun yazılarında bir insan nəfəsi alır. Onun Qarabağ mövzusunda yazıları yalnız jurnalist materialı deyil, həm də bir dövrün sənədləşmiş yaddaşıdır.
Bəlkə də Zəkurə xanımın ən böyük xüsusiyyəti budur: o, yazdığı torpağa uzaqdan baxmayıb. Qarabağı öz taleyinin bir parçası kimi yaşayıb.
Belə adamların ömrü təqvimlə ölçülmür. Onların ömrü yazdıqları sözlə ölçülür.
Zəkurə Quliyevanın da qələmi hələ çox söz deyəcək. Çünki Qarabağ haqqında deyiləsi sözlər bitməyib. İndi o sözlərin içində ağrıdan çox quruculuq, ayrılıqdan çox qayıdış, nisgildən çox sevinc var.
Və yaxşı ki, bu sözləri yazan Zəkurə kimi qələm sahibləri var. Çünki torpaqlar geri qayıdanda yalnız insanlar qayıtmır.
Söz də öz yurduna qayıdır.
Zəkurə Quliyevanın qələmi isə o sözün yolunu illər əvvəl açmışdı.
Və sonda doğum günün mübarək olsun deyirəm. Gün olsun o müqəddəs torpaqda biz dostlarını başına yığıb həm ad günü, həm də Qayıdış qonaqlığı verəsən.

Dərin ehtiramla: Daşdəmir ƏJDƏROĞLU.