Azərbaycanın regional muzeyləri içərisində ilk dəfə dünya muzey standartları əsasında tarixi ardıcıllıq, işıq effektləri, iki dildə (Azərbaycan və ingilis) informasiya, elektron vasitələrindən istifadə edilməklə Şirvan regionun mədəni irsi yerli və xarici turistlərə təqdim edən Şamaxı şəhər Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi dahi Seyid Əzim Şirvaninin adını daşıyır. S.Ə.Şirvani adına Şamaxı Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi 1945-ci ildə Şamaxı Ölkəşünaslıq muzeyi adı ilə təşkil olunub.

Onun ilk rəhbəri görkəmli filoloq alim Bilal Ibrahimov olmuşdur. 1948-ci ildə ilk ekspozisiya tərtib olunub. O zaman muzeyə eksponatların cəlb edilməsində bütün Şamaxı ziyalıları yaxından iştirak etmişdir. 2009 cu ilin noyabrında muzey əsaslı təmir edilmişdir. Onun açılış mərasimində cənab prezident İlham Əliyev iştirak etmişdir. Bu gün muzeyin həyətində göz oxşayan gözəlliklər, yaşıllıqlar, dahi şəxsiyyətlərin sıralanmış büstləri hər bir insanı cəlb edir. S.Ə.Şirvani adına Tarix-Diyarşünaslıq muzeyinin direktor vəzifəsini icra edən Həsənova Vüsalənin sözlərinə görə muzeydə 2019-cu ildə maraqlı və yaddaqalan tədbirlər təşkil edilmişdir. İl ərzində şəhər, kənd, idarə və təşkilatlar, müəssisələrdən, məktəb, kollec və insitutdan tamaşaçıların muzeyə ekskursiyası təşkil edilmişdir. Muzey Ukraynadan, Türkiyədən, İrandan, Polşadan, Ərəbistandan, Almaniyadan, Pakistandan, Uruqvaydan və Rusiyanın müxtəlif şəhərlərindən, ölkəmizin müxtəlif bölgələrindən gələn qonaqları qəbul etmişdir. Bu il ərzində muzeydə çox böyük və əhəmiyyətli tədbirlər keçirilmişdir.



Belə ki, şəhər 10 saylı və 6 saylı tam orta məktəbin müəllim və şagird kollektivi ilə birlikdə "20 Yanvara gedən yol" adlı geniş tədbir keçirilmişdir. 26 fevral tarixində muzeydə “Xocalı soyqırımı-qan yaddaşımız” mövzusunda sərgi və tədbir keçirilmişdir. Həmçinin 1918-ci il 31 Mart Şamaxı soyqırımına həsr olunmuş “31Mart həqiqətləri” mövzusunda tədbir keçirilib. Muzey əməkdaşları Şamaxıdakı Şəhidlər Xiyabanında uyuyan şəhidlərimizi təkcə bayram və ya huzn günlərində deyil, mütamadi, tez tez yad edir, vətən uğrunda həlak olan oğul və qızlarımızı dərin hüznlə anirlar. (qeyd edim ki Şamaxıda Şəhidlər xiyabanı muzeyin tam yaxınlığında yerləşir. S.V). 18 aprel “Beynəlxalq abidələr və tarixi yerlər günü” münasibətilə muzeydə “Açıq qapı” günü keçirilmişdir. Muzeyə gələn qonaqlara kiçik elmi işçilər tərəfindən məruzələr oxunmuş, bələdçilər tərəfindən ekskursiyalar aparılmış, turistləri maraqlandıran suallara ətraflı cavablar verilmişdir. Həqiqətən muzeyə daxil olarkən buradakı xoş abu hava özünü göstərir. Burada yaradılan şərait, gözəllik insanlara xoş ovqat bəxş edir. Direktor vəzifəsini icra edən Həsənova Vüsalə xanım qeyd edir ki, Böyük Vətən Müharibəsi qələbəsinin 74 illiyi münasibətilə muzeydə müharibə veteranı Mirağa Əhlimanovla şəhər məktəblilərinin görüşü təşkil olunması hər kəsi çox sevindirib. Həmçinin “Beynəlxalq Muzeylər günü” nə həsr olunmuş “muzey həftəsi” adlı açıq qapı günləri keçirilmişdir. Həmin günü muzeydə “Muzeylər və Nəsimi irsi” adlı müsabiqə təşkil etmişlər. Qeyd edək ki muzeydə “15 iyun Qurtuluş Günü” və “26 iyun Silahlı Qüvvələr Günü” ilə əlaqədar dəyirmi masa keçirib. Həqiqətən gün ərzində neçə neçə insan muzeylə taniş olmaq və burdakı eksponatları görmək üçün gəlirlər. Muzeydə 7 minə yaxin eksponat var. Onlardan 303 eksponat ekspozisiya nümayiş etdirilir. Şirvani adına Tarix - Diyarşünaslıq muzeyinin direktor vəzifəsini icra edən V. Həsənova vurğuladı ki turistləri muzeyə cəlb etmək üçün yeni işlər görülür. Muzeydə müasir standartlara uyğun yeni ekspozisiyalar qurulub. Ekspozisiyada tariximizi daha yaxşı anlatmaq üçün və turistlərin marağını muzeyə oyatmaq üçün daha gözəl və qədim tarixə malik eksponatlar nümayiş olunur. Muzeylə turizm şirkətləri, rayon məktəbləri, ADPUnun Şamaxı filialı və regional kollec ilə müqavilələr imzalanır. Bu müqavilələrə əsasən rayon məktəblərində məktəblilər üçün muzeyin əməkdaşları tərəfindən mühazirələr oxunur. Mütamadi olaraq muzeyde “Açıq qapı” günləri keçirilir. Həmçinin gələcəkdə də bu kimi işlər davam etdiriləcəkdir - deyə Vüsalə xanım qeyd etdi. Bu il “Nəsimi ili” ilə əlaqədar olaraq muzeydə geniş tədbirlər keçirilməsi də nəzərdə tutulub. Hər bir sahədə olduğu kimi muzeylərə və tarixi abidələrə diqqət və qayğısını əsirgəməyən cənab Prezident İlham Əliyevə və ölkənin Birinci xanımı Mehriban Əliyevaya dərin təşəkkürünü bildirən, xalqımızın, ölkəmizin rifahi naminə ölkə rəhbərliyinə uğurlar söylədiyini dilə gətirən Vüsalə xanım qeyd etdi ki muzeydə cənab Prezidentin və Mehriban xanımın diqqət və qayğısı hər zaman hiss olunur. Biz də Vüsalə xanıma və muzey əməkdaşlarına uğurlar diləyib, onların maraqlı işlərində hər zaman maraq doğuran yeni yeni eksponatlar və çoxluq təşkil edən turist kütləsinin cəlb etmələrini arzulayırıq.


Samir Xanaliyev