Dövlət başçısı çıxışında Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət formatında tamhüquqlu üzv kimi iştirakından, region ölkələri ilə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat və energetika sahələrində əməkdaşlığın genişlənməsindən danışıb. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, Azərbaycan ötən ilin noyabrında Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət formatının tamhüquqlu üzvü olub. Dövlət başçısı bu tarixi qərarı yekdilliklə dəstəklədiklərinə görə həmkarlarına təşəkkür edib. O, xüsusilə Türkmənistanın və Türkmənistan Xalq Məsləhətinin sədri Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun təşəbbüsünü yüksək qiymətləndirib. Prezident bildirib ki, Qurbanqulu Berdiməhəmmədov ötən ilin avqustunda Avazada Azərbaycanın bu formata tamhüquqlu üzv kimi qoşulması təşəbbüsü ilə çıxış edib. İlham Əliyev Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin dinamik şəkildə inkişaf etdiyini vurğulayıb. Ötən ildən etibarən iki ölkə arasında ən yüksək səviyyədə artıq beş səfər həyata keçirilib. Bu, siyasi dialoqun intensivliyini və ikitərəfli əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsinə qarşılıqlı marağı nümayiş etdirir.
Prezident Füzuli şəhərində məscidin tikintisini də xüsusi qeyd edib. Bildirib ki, məscidin təməli ötən il Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla birlikdə qoyulub. Dövlət başçısı bu təşəbbüsü qardaş Türkmənistanın Azərbaycana hədiyyəsi, xalqlar arasında dostluq və mənəvi yaxınlığın daha bir nümunəsi kimi qiymətləndirib. Prezident İlham Əliyev Mərkəzi Asiya ölkələrinin Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpasına verdiyi dəstəyi xüsusi vurğulayıb. Qeyd olunub ki, Özbəkistan Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəb, Qazaxıstan Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi, Qırğızıstan isə Ağdamda Manas adına məktəb inşa edib. İlham Əliyev bu dəstəyi yüksək qiymətləndirərək bildirib ki, qardaş ölkələrin Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin bərpasında iştirakı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə qarşılıqlı fəaliyyəti son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib. Siyasi əlaqələrin yüksək səviyyədə olduğu, qarşılıqlı yüksək səviyyəli səfərlərin müntəzəm xarakter aldığı bildirilib. Bununla yanaşı, iqtisadi-ticari əməkdaşlıq güclənir, qarşılıqlı investisiyalar artır və birgə layihələr həyata keçirilir.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, ötən il Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 50 faizdən çox artıb. Hazırda Azərbaycanda Mərkəzi Asiya ölkələrinin kapitalı ilə 400-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir.
İlham Əliyev Azərbaycanın Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondları yaratdığını diqqətə çatdırıb.
Prezident bildirib ki, bu fondların hər birinin kapitalı yüz milyonlarla dollar təşkil edir. Onun fikrincə, həmin vəsaitlərdən birgə layihələrin reallaşdırılması, yeni istehsal müəssisələrinin yaradılması və sənaye əməkdaşlığının genişləndirilməsi üçün daha fəal istifadə edilməlidir.
“Biz yalnız qarşılıqlı ticarəti artırmaqla kifayətlənməməliyik, həm də birlikdə investisiya qoymalı, istehsal etməli və xarici bazarlara çıxmalıyıq”, - deyə dövlət başçısı vurğulayıb. Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri nəqliyyatdır. Prezident İlham Əliyev Xəzər dənizinin ölkələr arasında nəqliyyat əlaqələrində getdikcə daha mühüm rol oynadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Xəzərin hər iki sahilində yaradılan nəqliyyat infrastrukturu Mərkəzi Asiyanı Azərbaycanla, daha sonra isə beynəlxalq bazarlarla birləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın son illərdə nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına, dəniz limanlarına, aeroportlara, dəmir və avtomobil yollarına böyük sərmayələr yatırdığı qeyd olunub.
Dövlət başçısı bildirib ki, Xəzər dənizi vasitəsilə daşımaların həcmi əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Əsas məqsəd marşrutların daha səmərəli və rəqabətqabiliyyətli hala gətirilməsidir. Çıxışda “Rəqəmsal İpək Yolu” layihəsinə və Xəzər dənizinin dibi ilə fiber-optik xətlərin inkişafı istiqamətində görülən işlərə də toxunulub. İlham Əliyev Orta Dəhlizin əhəmiyyətinin getdikcə artdığını bildirib. Qeyd olunub ki, ötən il bu marşrut üzrə tranzit yükdaşımaların həcmi 10 faizdən çox, cari ilin ilk səkkiz ayında isə daha təxminən 20 faiz artıb. Prezident energetikanı Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri kimi qeyd edib. Azərbaycanın Mərkəzi Asiyadan enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara tranzitində mühüm rol oynadığı bildirilib. Türkmənistan və Qazaxıstandan neftin Azərbaycan ərazisi vasitəsilə nəql olunduğu və bu daşımaların həcminin artdığı diqqətə çatdırılıb. Bərpaolunan enerji sahəsində əməkdaşlığın da genişləndiyi vurğulanıb. Azərbaycan Qazaxıstan və Özbəkistanla birlikdə yaşıl enerji dəhlizinin yaradılması istiqamətində iş aparır. İlham Əliyev bildirib ki, Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığın geosiyasi əhəmiyyəti yalnız energetika və nəqliyyat layihələri ilə məhdudlaşmır. Prezidentin sözlərinə görə, ölkələrdə sülh, təhlükəsizlik, siyasi və iqtisadi sabitlik əldə olunan bütün nailiyyətlərin təməlidir. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, məhz bu amillər Mərkəzi Asiya ölkələrinin və Azərbaycanın gələcək uğurlu inkişafının, eləcə də qarşılıqlı fəaliyyətin daha da möhkəmlənməsinin əsas təminatıdır. Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında münasibətlərin siyasi dialoqdan iqtisadi inteqrasiyaya, nəqliyyat bağlantılarından enerji əməkdaşlığına qədər geniş spektri əhatə edən strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə keçdiyi mesajı ön plana çıxıb.
NƏHAYƏT ŞİRİNOVA,
ADPU-nun Quba Filialı Heydər Əliyev Lektoriyasının müdiri.
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.