Aylar keçir, illər keçir axın olur,
Yadlar gəlir doğma olur, yaxın olur...
Məhəbbətlə ötən ömür nağıl olur,
By həyat, sən nə qəribəsən?..
(Cabir NOVRUZ, Oqtay KAZIMİ)

Həyat qəribə yoldur. İnsan bu yolun harada başlayıb harada bitəcəyini bilməsə də, hər addımında özündən, doğmalarından, itkilərindən və ümidlərindən bir parça daşıyır. Ya illərlə axtardığını bir anda qarşına çıxarır, ya da gözünün qarşısındakı nemətin qədrini bilməyə qoymur. Verdikləri ilə sevindirir, aldıqları ilə sınağa çəkir.



Uşaqlıqda zaman sonsuz görünür. Elə bilirik ki, hər şeyə çatmağa, hər kəsə yetişməyə, bütün arzularımızı həyata keçirməyə vaxtımız var. Sonra illər keçir. Saçlara dən düşür, tanıdığımız üzlərin sırasına itirdiklərimiz də qoşulur. Bir gün dönüb arxaya baxanda anlayırıq ki, ömür düşündüyümüz qədər uzun deyilmiş. Əslində, həyat illərin çoxluğu ilə yox, yadda qalan anların dəyəri ilə ölçülür.
İnsan ən ağır həqiqətləri də zamanla öyrənir: yanımızda olanların qədrini çox vaxt onlar uzaqlaşandan sonra bilirik. Ananın səsi evdə eşidiləndə adi gəlir, bir gün həmin səsə həsrət qalanda onun dünyanın ən böyük nemətlərindən biri olduğunu anlayırsan. Dostunla söhbəti sonraya saxlayırsan, bir gün o “sonra”nın artıq olmayacağını düşünmürsən. Doğmanın könlünü almağı təxirə salırsan, halbuki bəzi sözlərin vaxtı var. Həyatın ən ağır “kaş ki”ləri məhz vaxtında deyilməyən sözlərdən yaranır.
Adətən üzümüzdə təbəssüm, ürəyimizdə səssiz ağrılar olur. Bir də görürsən ki, sakit görünən adamın içində tufan qopur. Bir “yaxşıyam” sözünün arxasında nə qədər yorğunluğun, nə qədər gizli kədərin dayandığını belə bilmirik. Ona görə biri-birimizə qarşı bir az daha mərhəmətli olmalıyıq. Çünki hər birimiz görünməyən yükün daşıyıcıyıq.
Həyat həm də bizə keçiciliyi öyrədir. Tədricən dərk edirik ki, var-dövlət, şöhrət, vəzifə, güc - hamısı zamanın qarşısında müvəqqətidir. Bu gün sahib olduğum sabah mənim olmaya bilər. Bu gün yanımızdakı insan sabah uzaqlarda qala bilər. Zaman heç kimlə müqavilə bağlamır. Elə buna görə insan yaşadığı günü boş keçirməməlidir.
Sevdiyini sevməlidir. Yaxşı sözünü vaxtında deməlidir. Könül almağı sabaha saxlamamalıdır. Çünki həyatın əsl sərvəti topladıqlarımız yox, bölüşdüklərimizdir. Bir insanın qəlbində buraxdığımız xoş iz bəzən illərlə yığdığımız sərvətdən daha qiymətli olur.
İllər keçdikcə xoşbəxtliyin də başqa üzünü görürük. Xoşbəxtlik uzaq şəhərlərdə, böyük evlərdə, yüksək vəzifələrdə deyil. Bəzən bir süfrə başında toplaşan doğmaların səsində, bir stəkan çayın yanında edilən səmimi söhbətdə, ananın duasında, atanın baxışında, dostun etibarında, uşağın gülüşündədir. Biz isə çox vaxt bunların qədrini itirmək təhlükəsi ilə üzləşəndə anlayırıq.
Bəlkə həyatın ən böyük qəribəliyi də budur: verdiyini geri alır, yaşatdığını xatirəyə çevirir.



İnsanlar gedir, yollar ayrılır, şəhərlər dəyişir, amma bəzi xatirələr insanın içində öz ömrünü davam etdirir. Bir səs, bir baxış, bir küçə, bir qoxu illərin o tayından gəlib adamın ürəyinə toxunur. Və insan anlayır ki, ömür, əslində, geridə qalan günlərin sayı deyil, kiməsə verdiyin sevgi, etdiyin yaxşılıq, bir insanın həyatına qatdığın işıqdır.
Bəlkə həyatın mənası da elə budur: sınaqlardan keçə-keçə müdrikləşmək, itkilərdən sonra qədrini bilmək, sevgidən sonra daha mərhəmətli olmaq və hər dəfə yıxıldıqda yenidən ayağa qalxmaq.



Bəzən bizi istədiyimiz yerə aparmırsan, amma getdiyimiz yolun mənasını sonradan başa salırsan. Bəzən əlimizdən tutursan, bəzən bizi tək buraxırsan, hər səhər isə qarşımıza yeni bir gün açırsan.
Bəlkə də insanı yaşadan ən böyük ümid budur: Hələ hər şey bitməyib. Qarşıda yenə bir səhər, yenə bir yol, yenə bir ümid var. Və həyatın bütün qəribəliyinə baxmayaraq, yaşamağa dəyən ən böyük həqiqət də budur: SABAH HƏLƏ GƏLMƏYİB.

Daşdəmir ƏJDƏROĞLU