Hər gün kitab oxumaq yalnız dünyagörüşünü genişləndirmir. Bu vərdiş diqqəti toplamağa, insanları daha yaxşı anlamağa və məlumatları müxtəlif tərəflərdən qiymətləndirməyə də kömək edə bilər.

Psixoloq Emberli Mereditin sözlərinə görə, araşdırmalar müntəzəm mütaliəni tənqidi düşüncənin inkişafı, qeyri-müəyyənlik qarşısında narahatlığın azalması və beynin zehni fəaliyyətinin stimullaşdırılması ilə əlaqələndirir.

Kitab oxumaq insanın özünü daha yaxşı anlamasına, müsbət emosiyalar yaşamasına və empatiya qabiliyyətinin inkişafına da töhfə verə bilər.

Psixoloq müntəzəm kitab oxuyan insanlarda beş mühüm xüsusiyyətin inkişaf edə biləcəyini bildirib.

Başqalarını daha yaxşı anlamaq

Kitablar dünyaya müxtəlif qəhrəmanların gözü ilə baxmaq, onların düşüncə və hisslərini anlamaq imkanı yaradır. Oxucu əsərdəki hadisələrlə real həyatda qarşılaşdığı vəziyyətlər arasında oxşarlıqlar görə bilir.

Mereditin sözlərinə görə, bu təcrübə xüsusilə koqnitiv empatiyanın inkişafına kömək edə bilər. Koqnitiv empatiya qarşı tərəf hisslərini açıq şəkildə ifadə etməsə belə, onun nə yaşadığını anlamaq bacarığıdır.

“Mütaliə müxtəlif insanların fərqli vəziyyətlərdə necə düşündüyünü öyrənmək imkanı verir”, – psixoloq bildirib.

Diqqəti toplamaq

Kitab oxumaq davamlı diqqət tələb edir. Oxucu süjeti izləməli, hadisələri yadda saxlamalı və diqqətini yayındıran amillərdən uzaqlaşmalıdır.

Psixoloqun fikrincə, diqqəti bu şəkildə məşq etdirmək işdə, təhsildə və gündəlik ünsiyyətdə də faydalı ola bilər. Kənar səs-küydən ayrılıb mətnə fokuslanmaq bacarığı zamanla digər tapşırıqları yerinə yetirərkən də özünü göstərə bilər.

Zəngin söz ehtiyatı

Mütaliə zamanı insan yeni sözlər, ifadələr və fərqli cümlə quruluşları ilə qarşılaşır. Bunlar tədricən yaddaşda möhkəmlənərək söz ehtiyatını genişləndirə bilər.

Mütəxəssisin istinad etdiyi araşdırmalarda müntəzəm oxumaq şifahi və yazılı ünsiyyət bacarıqlarının yaxşılaşması ilə əlaqələndirilir. Nitq bacarıqları formalaşan uşaqlar üçün bunun faydası xüsusilə nəzərəçarpan ola bilər.

Tənqidi düşünmək

Oxucu əsərdə baş verənləri təhlil edir, qəhrəmanların davranışlarını qiymətləndirir və hadisələr arasında əlaqə qurur. Bu proses məlumatlara müxtəlif baxış bucaqlarından yanaşmaq bacarığını inkişaf etdirə bilər.

“Daim kitab oxuyan insanlar vəziyyətləri qiymətləndirməyin, təhlil etməyin və ümumi kontekstdə nəzərdən keçirməyin onlar üçün daha asan olduğunu görə bilərlər”, – Meredit qeyd edib.

Yaradıcı düşünmək

Kitabda təsvir olunan məkanları, insanları və hadisələri oxucu öz təxəyyülündə canlandırır. Bununla da fərdi obrazlar yaradır, hadisələrin necə davam edə biləcəyinə dair müxtəlif ehtimallar düşünür.

Psixoloqun fikrincə, zövq üçün mütaliə başqa dünyalara daxil olmağa, mümkün olanlar barədə təsəvvürü genişləndirməyə və alışılmış baxışları sorğulamağa imkan verir.

Gündəlik gərginlikdən uzaqlaşmağa kömək edə bilər

Mütaliə stressin öhdəsindən gəlməyə də kömək edə bilər. Xüsusilə gərgin şəraitdə çalışan insanlar üçün kitab gündəlik problemlərdən qısa müddətə uzaqlaşmaq və diqqəti başqa istiqamətə yönəltmək vasitəsinə çevrilə bilər.

Bununla belə, oxumaq bu cür fayda verən yeganə məşğuliyyət deyil. Mütaliəni gündəlik vərdişə çevirməkdə çətinlik çəkənlər üçün yemək bişirmək, bağçılıq, incəsənətlə məşğul olmaq və ya ağac üzərində işləmək də alternativ ola bilər.