Xəbərlər
2.10.2026, 20:08
TƏRANƏ GƏDƏBƏYLİ — DAĞLARDAN GƏLƏN SƏS
Bəzi səslər var ki, onları dinləyəndə yalnız bir mahnını eşitmirsən.
O səsin içindən bir elin yaddaşı, bir yurdun nəfəsi, dağların küləyi, bulaqların şırıltısı, sazın qədim tellərindən süzülən nisgil və sevinc keçir.
Təranə Gədəbəylinin səsində də belə bir doğmalıq var.Onun sənət dünyasını izlərkən Gədəbəy adı istər-istəməz yada düşür. Çünki Gədəbəy yalnız coğrafi məkan deyil. Gədəbəy həm də sazın-sözün, el havalarının, aşıq nəfəsinin yaşadığı bir mühitdir. Bu torpağın insanının danışığında belə bir nəğmə duyulur. Təranə Gədəbəylinin ifasında həmin doğma nəfəs özünəməxsus şəkildə səslənir.
Sənətkarın adı ilə Gədəbəy sözünün yanaşı gəlməsi təsadüfi təsir bağışlamır. Sanki bu ad onun yaradıcılıq kimliyinin bir parçasına çevrilib. O, xalq musiqisinə üz tutanda keçmişlə bu gün arasında görünməz bir körpü qurulur.
Təranənin ifasında sazın yeri başqadır.
Saz Azərbaycan insanının tarix boyu sirdaşı olub. Aşıq sazı əlinə alanda yalnız musiqi yaratmayıb, həm də xalqın sevincini, kədərini, həsrətini, məhəbbətini, yurd sevgisini dilə gətirib. Bu baxımdan Təranə Gədəbəylinin sənətində saz müşaəti sadəcə müşayiət aləti deyil — onun ifasının mənəvi dayaqlarından biridir.
Onun repertuarında aşıq havalarının səslənməsi də bu bağlılığın göstəricisidir. Təranə Gədəbəylinin ifası folklor mühitində də diqqətdən kənarda qalmayıb, folklorşünaslıq materiallarında onun adı Azərbaycan aşıq havalarının ifaçıları sırasında çəkilir.
Amma Təranə Gədəbəylini yalnız repertuarı ilə tanıtmaq azdır.Çünki sənətkarı sənətkar edən təkcə oxuduğu mahnılar deyil. Hər bir ifaçının səsində onun dünyaya baxışı, duyumu, yaşadığı mühitin rəngi olur. Təranənin səsində isə el-obaya bağlılıq, xalq musiqisinə ehtiram və milli yaddaşa sədaqət hiss olunur.
Bu səsdə süni təmtəraqdan çox, doğmalıq var.
Bəlkə də elə buna görə onun ifasında xalq mahnısı özünü yad hiss etmir. Mahnı sanki səhnəyə çıxmır, el məclisindən gəlir. Sazın səsi eşidiləndə uzaqdan bir kənd yolu görünür, dağların başına duman çökür, bir bulağın başında dayanmış insanın xatirələri canlanır.
İnsan düşünür ki,xalq mahnıları niyə heç vaxt qocalmır?
Çünki onların içində xalqın özü yaşayır.
Bu gün sürətlə dəyişən musiqi dünyasında milli musiqimizin öz nəfəsini qoruması xüsusilə əhəmiyyətlidir. Yeni səslər, yeni üslublar, yeni musiqi zövqləri yaranır. Bütün bunların içərisində sazın səsi isə öz qədim yolunu davam etdirir. O yolun adı yaddaşdır.
Təranə Gədəbəyli də həmin yaddaşın səsini bu günə daşıyan ifaçılardan biridir.
Onun sənətinə münasibətdə Gədəbəy sözünün ayrıca bir çəkisi var. Dağlar insanı bəzən susdurur, bəzən də danışdırır. Dağların qoynunda doğulan nəğmələr isə illərlə insanın içində yaşayır. Təranənin səsində də sanki belə bir dağ yaddaşı var — uzaqdan gələn, amma insana çox yaxın olan bir səs.
Sənət yolunda ən qiymətli qazanc alqışdan daha böyükdür.
İnsanın oxuduğu mahnı yadda qalırsa, səsi illər keçəndən sonra da birinin könlündə yaşayırsa, deməli, həmin səs öz ünvanını tapıb.
Təranə Gədəbəylinin sənət yoluna da bu prizmadan baxmaq olar.
O, xalq musiqisinin böyük xəzinəsindən öz payına düşən nəğmələri götürüb onları öz səsinin rəngində təqdim edir. Hər ifa bir xatirə, hər saz səsi bir yaddaş, hər mahnı isə xalqın mənəvi dünyasına açılan başqa bir pəncərədir.
Bəzən bir sənətkar haqqında çox danışmağa ehtiyac yoxdur.Təranənin adını çəkirsən — Gədəbəy yada düşür,
Gədəbəyi düşünürsən — dağlar, saz, söz, aşıq nəfəsi və xalq mahnıları göz önünə gəlir və bütün bunların içindən bir qadın səsi eşidilir...
Dağlardan gələn, eldən gələn, sazdan süzülən bir səs...Təranə Gədəbəyli
sənətinin ən böyük dəyəri də bəlkə elə bundadır.Xalqın səsini öz səsində yaşatmaq və o səsi sabaha əmanət etmək.
Aybəniz Qafarlı
Son xəbərlər
Ən çox oxunanlar
- Bu gün
- Bu həftə
- Bu ay





