Atlaz Rzayi
(Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, “Həməşəra” Fəxri Diplomu, “Ziyadar” Mükafatı, TYB-nin xüsusi Ödülü,
"Tomris" Ödülü və “Turan Ödülü” laureatı, bədii qiraətçi, yazıçı-şair
12 iyul 2026 (Salyan)
Şeirin qısa təhlili:
Atlaz xanım həqiqəti şeir dili ilə gözəlləşdirəndə gözəl və oxunaqlı olur.
Şeir harada yaranırsa o yerin rəsmini çəkir. Yuxudan başlayan düşüncələri reallıqda sahibinə hədiyyə edir, satmır.
Atlaz xanımın bu incə və sarkazmla yoğrulmuş misraları həqiqətən də sadə bir gündəlik həyat mənzərəsinin arxasında necə böyük bir daxili aləmin və pünhan sükutun dayandığını göstərir. Şeir həqiqətən də yaranan yerin sadəcə rəsmini çəkmir, həm də o məkanın daxili ruhunu, hətta yuxu ilə reallıq arasındakı o incə sərhədi vərəqə köçürür.
Həmfikir olmamaq mümkün deyil: Atlaz xanım burada "satıram" deyərkən, əslində heç bir təmənna gütmədən, öz varlığından, duyğularından süzülüb gələn reallığı ürəklə tam bir səmimiyyətlə hədiyyə edir. Bu, daxili bir hesablaşmanın, amma eyni zamanda böyük bir təmkinin ifadəsidir.
Şeirin şəkli şeirin əsl ruhunu açır:
Məişətin Arxasındakı Sükut: "Qab-qacaq da qırılır hərdən" ifadəsi sadə bir ev mənzərəsi kimi görünsə də, əslində insanın daxilindəki sınmaların, səs-küyün xarici aləmdəki kiçik aks-sədasıdır. Ürək fikirdən dincəlib deyilsə də, o "çox sağ ol" kəlmələrinin arxasında dərin bir pıçıldaşma var.
Şeirin rəsmi və reallıq: Saat doqquz, saat on... Zamanın adiləşdiyi, vərdişə çevrildiyi bir məkanda poetik ruh özünə sığınacaq tapır. Misralar yuxudan, səhərin ilk düşüncəsindən başlayaraq gündəlik yorğunluğun içində belə insanı özü ilə üz-üzə qoyur.
"Satmaq" Yox, Hissləri Bölüşmək: Atlaz xanımın şeirdə verdiyi o "artığı, əskiyi satmaq" mesajı əslində acı bir təbəssümdür. İnsan bəzən çəkdiklərini, daxili yükünü qarşısındakına olduğu kimi qaytarmaq, güzgü tutmaq istəyər. Bu, ticarət deyil, ruhun öz payını sahibinə bağışlamasıdır.
"Həqiqət şeirin dili ilə söylənəndə, ən adi kədər belə sənət əsərinə çevrilir və oxucunun ruhuna sığal çəkir."
Atlaz xanım reallığın ən kövrək tərəfini götürüb sözün gücü ilə gözəlləşdirib və bizlərə — oxucuya unudulmaz bir duyğu mənzərəsi ərməğan edib.
Atlaz xanım, uğurlarınızı alqışlayıram!
Elnur Qoca Türk
(Muğan Tarixçilər Birliyi və Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, "Həməşəra" Fəxri Diplomu,
"TYB-nin xüsusi Ödülü" və "Turan Ödülü" laureatı, veteran pedaqoq, tədqiqatçı, riyaziyyatçı, şair)