Bəzən bir insanın ömrü illərlə deyil, Vətən yolunda göstərdiyi fədakarlıqla ölçülür. Elə insanlar var ki, onlar dünyaya uzun yaşamaq üçün deyil, adlarını xalqın yaddaşına əbədi yazdırmaq üçün gəlirlər. Şəhidlik zirvəsinə ucalan belə insanlar artıq yalnız bir ailənin övladı deyil, bütöv bir xalqın qüruruna çevrilirlər.İsmayıllının igid oğlu Cəmil Məmmədli də belə unudulmaz ömür sahiblərindən biridir. Onun həyatı qısa olsa da, mənası böyük, izi dərin olub. O, Vətənin ən ağır günündə öz borcunu dərk edən, torpağın müqəddəsliyini canından üstün tutan qəhrəman oğullardan biri kimi tarixə düşüb.


Şəhidlik insanın öz həyatını başqalarının azadlığı, doğma yurdun bütövlüyü və gələcək nəsillərin rahatlığı naminə fəda etməsidir. Cəmil Məmmədlinin adı da məhz bu müqəddəs fədakarlığın - Qarabağ torpaqlarının ermənilərin işğalından azad olunmasının rəmzinə çevrilib.
İnsan ömrü bəzən illərlə yox, hansı iz qoyması ilə ölçülür. Elə adamlar var ki, uzun illər yaşayır, amma adları bir neçə nəfərin yaddaşından o yana keçmir. Elə adamlar da var ki, ömür yolu qısa olur, amma onların adı bir kəndin, bir rayonun, bir xalqın yaddaşına həkk olunur. Belə insanlar həyatdan köçəndən sonra da sanki aramızda qalırlar. Onların səsi xatirələrdə eşidilir, baxışları doğmalarının gözlərində yaşayır, adları isə Vətən sözünün yanında çəkilir.
İsmayıllı torpağı həmişə mərd, qeyrətli, Vətən sevgisi ilə yaşayan övladları ilə tanınıb. Bu qədim yurdun dağları, meşələri, bulaqları neçə-neçə igidin sorağını yaşadır. Cəmil də bu torpağın yetirdiyi mərd oğullardan biri idi.


Bu sevgi onun əməlində, davranışında, son nəfəsinə qədər daşıdığı müqəddəs amalında görünürdü.
Valideyn, xüsusilə də Ana üçün övlad itkisi dünyanın ən ağır dərdidir. Şəhid analarının göz yaşlarında həm sonsuz kədər, həm də böyük qürur var. Onlar övladlarını itirsələr də, ciyərparələrinin adları ilə təsəlli tapırlar. Çünki bilirlər ki, onların oğulları xalqın azadlığı və Qarabağ adlı düşmən caynağında qalmış torpaqların müqəddəsliyi uğrunda canlarından keçiblər.
Cəmilin anası Aygün xanımın , atası Habilin ürəyində indi iki duyğu yaşayır: sonsuz həsrət və sonsuz fəxarət. Həsrət ona görə ki, oğul səsi evdən kəsilib. Fəxarət ona görə ki, o səs artıq bir elin, bir xalqın səsinə çevrilib.
Şəhid haqqında danışmaq çətindir. Çünki adi sözlər böyük fədakarlığın qarşısında kiçik görünür. Bir insanın canını Vətən yolunda fəda etməsi haqqında nə qədər danışsan da, yenə də sözlər yetmir. Çünki şəhidlik anlatmaqla deyil, hiss etməklə başa düşülür.



Amma elə gedişlər var ki, adamın ürəyini yandırsa da, başını uca edir. Şəhid gedişi belədir. Şəhid gedən insan torpaq altında yox, xalqın yaddaşında yaşayır. Onun adı bir evin divarından çıxıb bir elin adına çevrilir.
Cəmil Məmmədlinin adı bundan sonra İsmayıllının yaddaşında, Azərbaycan xalqının qəlbində yaşayacaq. Onun qəhrəmanlığı gələcək nəsillərə Vətən sevgisinin, sədaqətin və mərdliyin nümunəsi olacaq.
O, adi bir insan həyatı yaşamadı. O, öz ömrünü Vətənin taleyi ilə birləşdirdi.
Bəzən ana övladını böyüdəndə düşünür ki, onu uzun ömürlü, xoşbəxt görsün. Onun toyunu görsün, nəvələrini qucağına alsın, qocalığında oğul nəfəsi ilə təsəlli tapsın. Amma Vətən çağıranda bəzi analar öz arzularından da böyük bir həqiqətlə üz-üzə qalırlar. Onların oğulları xalqın oğluna çevrilir. Şəhid Cəmilin anası Aygün xanım kimi!..
Şəhidlərin ruhu qarşısında sözlər bəzən aciz qalır. Çünki onların göstərdiyi fədakarlığın ölçüsü yoxdur. Onlar bizə ən böyük həqiqəti öyrətdilər: Vətən sevgisi yalnız danışmaqla deyil, lazım gəldikdə onun yolunda dayanmaqla sübut olunur.


Torpaq qəribə yaddaşa malikdir. O, üzərində gəzən hər kəsi unuda bilər, amma uğrunda canını verənləri heç vaxt unutmur. Şəhid qanı torpağı müqəddəsləşdirir. Bu gün Azərbaycanın hər qarışı kimi, İsmayıllı torpağı da öz oğullarının xatirəsini qoruyur.
Cəmil, sən bəlkə də yarımçıq qalan arzularınla getdin. Bəlkə də görmək istədiyin günlər, yaşamaq istədiyin illər vardı. Amma sən elə bir zirvəyə qalxdın ki, oradan baxanda zaman da, illər də kiçik görünür.

Sənin ömrün qısa oldu, amma mənası böyük oldu.
Sən bir evin övladı idin, indi bir xalqın övladısan.
Sən bir ailənin sevinci idin, indi bir elin qürurusan.
Sən bir insan idin, indi bir xatirəsən.
Amma elə xatirələr var ki, onlar heç vaxt köhnəlmir. Onlar hər bahar çiçəklənən ağac kimi yenidən doğulur. Məktəblərdə sənin adın çəkiləndə, bayrağımız dalğalananda, Vətən sözü səslənəndə sənin kimi oğullar yada düşür.
Sən 28 iyul 1999-cu ildə İsmayıllı rayonunda anadan olmuşdun. 2020-ci il oktyabrın 14-dən 15-ə keçən gecə II Qarabağ müharibəsi zamanı şəhid oldun.



Bu söz, sadəcə, təsəlli deyil. Çünki həqiqətən də şəhidlər insan yaddaşının ən uca yerində yaşayırlar. Onlar bizim dualarımızda, xatirələrimizdə, qürurumuzda yaşayırlar. Dünən, yəni iyulun 28-də dostların yenə başına yığışmışdılar, səni anmaq, şirin, kövrək xatirələrini yada salmaq üçün. Məzarın üstə gəlmişdilər. Xeyli adam var idi burada. Hər il belə coşqu ilə səni yad edirlər. Çünki Cəmil Məmmədli hələ də onu sevənlərin qəlblərində, yaddaşlarında, xatirələrində yaşayır…
İsmayıllının dağlarında əsən küləkdə, bulaqlarından axan suda, anaların duasında, Vətənini sevən insanların qəlbində yaşayır.

Sən torpağa əmanət olmadın.
Sən torpağın özünə çevrildin.
Sən bir ömür yaşamadın.
Sən bir xalqın yaddaşında əbədi qalacaq bir dastan yazdın.
Ruhun qarşısında baş əyirik, Cəmil!

Daşdəmir ƏJDƏROĞLU