
Xəbərlər
21.07.2026, 22:12
Qaranlıqdan işıqlığa gedən yol: 22 İyul – Milli Mətbuat Günü
Hüseyn İsaoğlu, yazıçı-publisist,
AYB-nin və AJB-nin üzvü.
Hər bir xalqın milli oyanışında, özünü dərk etməsində və mədəniyyətinin formalaşmasında mətbuatın rolu əvəzsizdir.
Azərbaycan xalqının tarixində bu mühüm missiyanın başlanğıcı 151 il əvvələ — 22 iyul 1875-ci ilə təsadüf edir. Həmin gün görkəmli ziyalı, təbiətşünas alim və mütəfəkkir Həsən bəy Zərdabi tərəfindən Bakıda ana dilimizdə nəşr olunan ilk qəzetin — "Əkinçi"nin ilk nüsxəsi işıq üzü gördü. Bu hadisə sadəcə bir mətbu orqanın yaranması deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqının milli təfəkküründə və ictimai-siyasi fikrində böyük bir inqilabın başlanğıcı idi.
Milli oyanışın təməl daşı XIX əsrin ikinci yarısında çar Rusiyasının müstəmləkə siyasəti altında yaşayan, savadsızlıq və xurafat məngənəsində sıxılan bir cəmiyyət üçün ana dilində qəzet çıxarmaq intihara bərabər bir cəsarət tələb edirdi. Həsən bəy Zərdabi çar senzurasının ağır şərtlərinə və maliyyə çətinliklərinə baxmayaraq, xalqın maariflənməsi naminə bu çətin fədakarlığı öz üzərinə götürdü. Qəzetin adının "Əkinçi" seçilməsi təsadüfi deyildi. Həm çar hakimiyyətinin şübhələrini yayındırmaq, həm də əhalinin böyük hissəsini təşkil edən sadə kəndlilərə xitab etmək üçün bu ad ən uğurlu seçim idi. Lakin "Əkinçi" təkcə kənd təsərrüfatından yazmırdı; o, sətiraltı mənalarla xalqı elmi biliklərə yiyələnməyə, qadın azadlığına, köhnəlmiş adətlərdən əl çəkməyə və milli birliyə səsləyirdi.
"Əkinçi"nin ətrafında dövrün ən qabaqcıl ziyalıları toplandı. Seyid Əzim Şirvani, Mirzə Fətəli Axundov, Nəcəf bəy Vəzirov, Əsgər ağa Gorani kimi dahi şəxsiyyətlər qəzetə məqalələr, şeirlər göndərir, xalqın dərdlərini dilə gətirirdilər.Qəzet cəmi 56 nüsxə çap olunsa da və iki il sonra — 1877-ci ildə çar hökuməti tərəfindən bağlansa da, onun səpdiyi maarifçilik toxumları hədər getmədi. "Əkinçi"nin açdığı yol sonradan "Ziya", "Kəşkül", "Şərqi-rus", "Həyat", "Füyuzat" qəzet və jurnalları, həmçinin dahi Cəlil Məmmədquluzadənin "Molla Nəsrəddin" məktəbi tərəfindən uğurla davam etdirildi. Bu mətbuat ənənəsi, son nəticədə 1918-ci ildə Şərqdə ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulması üçün intellektual zəmin hazırladı.
Bu gün müstəqil Azərbaycan mətbuatı "Əkinçi" prinsiplərinə — fədakarlıq, düzgünlük, xalqa xidmət və vətənpərvərlik ideyalarına sadiq qalaraq inkişaf edir. Müasir dövrdə rəqəmsallaşma və qloballaşma mətbuatın formasını dəyişsə də, onun cəmiyyət qarşısındakı məsuliyyəti dəyişməz qalıb.
Xüsusilə Vətən müharibəsi və ondan sonrakı dövrdə Azərbaycan jurnalistləri həm döyüş meydanında, həm də informasiya cəbhəsində böyük rəşadət göstərdilər, ölkəmizin haqq səsini dünyaya çatdırdılar. Bu gün mətbuatımız həm də dezinformasiya ilə mübarizədə və milli maraqlarımızın qorunmasında dövlətimizin ən mühüm dayaqlarından biridir.
22 İyul Milli Mətbuat Günü sadəcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil. Bu gün, Azərbaycan dilinin, milli düşüncəsinin və azad sözünün təntənəsi günüdür. Həsən bəy Zərdabinin "Həmişə ruzigar tərsinə əsməz" kəlamı bu gün gerçəkliyə çevrilib; onun təməlini qoyduğu azad və milli mətbuat bu gün müstəqil dövlətimizin inkişafına işıq saçmağa davam edir.
Bütün mətbuat işçilərini, qələm sahiblərini və informasiya fədailərini Milli Mətbuat Günü münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm!
AYB-nin və AJB-nin üzvü.
Hər bir xalqın milli oyanışında, özünü dərk etməsində və mədəniyyətinin formalaşmasında mətbuatın rolu əvəzsizdir.
Azərbaycan xalqının tarixində bu mühüm missiyanın başlanğıcı 151 il əvvələ — 22 iyul 1875-ci ilə təsadüf edir. Həmin gün görkəmli ziyalı, təbiətşünas alim və mütəfəkkir Həsən bəy Zərdabi tərəfindən Bakıda ana dilimizdə nəşr olunan ilk qəzetin — "Əkinçi"nin ilk nüsxəsi işıq üzü gördü. Bu hadisə sadəcə bir mətbu orqanın yaranması deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqının milli təfəkküründə və ictimai-siyasi fikrində böyük bir inqilabın başlanğıcı idi.
Milli oyanışın təməl daşı XIX əsrin ikinci yarısında çar Rusiyasının müstəmləkə siyasəti altında yaşayan, savadsızlıq və xurafat məngənəsində sıxılan bir cəmiyyət üçün ana dilində qəzet çıxarmaq intihara bərabər bir cəsarət tələb edirdi. Həsən bəy Zərdabi çar senzurasının ağır şərtlərinə və maliyyə çətinliklərinə baxmayaraq, xalqın maariflənməsi naminə bu çətin fədakarlığı öz üzərinə götürdü. Qəzetin adının "Əkinçi" seçilməsi təsadüfi deyildi. Həm çar hakimiyyətinin şübhələrini yayındırmaq, həm də əhalinin böyük hissəsini təşkil edən sadə kəndlilərə xitab etmək üçün bu ad ən uğurlu seçim idi. Lakin "Əkinçi" təkcə kənd təsərrüfatından yazmırdı; o, sətiraltı mənalarla xalqı elmi biliklərə yiyələnməyə, qadın azadlığına, köhnəlmiş adətlərdən əl çəkməyə və milli birliyə səsləyirdi.
"Əkinçi"nin ətrafında dövrün ən qabaqcıl ziyalıları toplandı. Seyid Əzim Şirvani, Mirzə Fətəli Axundov, Nəcəf bəy Vəzirov, Əsgər ağa Gorani kimi dahi şəxsiyyətlər qəzetə məqalələr, şeirlər göndərir, xalqın dərdlərini dilə gətirirdilər.Qəzet cəmi 56 nüsxə çap olunsa da və iki il sonra — 1877-ci ildə çar hökuməti tərəfindən bağlansa da, onun səpdiyi maarifçilik toxumları hədər getmədi. "Əkinçi"nin açdığı yol sonradan "Ziya", "Kəşkül", "Şərqi-rus", "Həyat", "Füyuzat" qəzet və jurnalları, həmçinin dahi Cəlil Məmmədquluzadənin "Molla Nəsrəddin" məktəbi tərəfindən uğurla davam etdirildi. Bu mətbuat ənənəsi, son nəticədə 1918-ci ildə Şərqdə ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulması üçün intellektual zəmin hazırladı.
Bu gün müstəqil Azərbaycan mətbuatı "Əkinçi" prinsiplərinə — fədakarlıq, düzgünlük, xalqa xidmət və vətənpərvərlik ideyalarına sadiq qalaraq inkişaf edir. Müasir dövrdə rəqəmsallaşma və qloballaşma mətbuatın formasını dəyişsə də, onun cəmiyyət qarşısındakı məsuliyyəti dəyişməz qalıb.
Xüsusilə Vətən müharibəsi və ondan sonrakı dövrdə Azərbaycan jurnalistləri həm döyüş meydanında, həm də informasiya cəbhəsində böyük rəşadət göstərdilər, ölkəmizin haqq səsini dünyaya çatdırdılar. Bu gün mətbuatımız həm də dezinformasiya ilə mübarizədə və milli maraqlarımızın qorunmasında dövlətimizin ən mühüm dayaqlarından biridir.
22 İyul Milli Mətbuat Günü sadəcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil. Bu gün, Azərbaycan dilinin, milli düşüncəsinin və azad sözünün təntənəsi günüdür. Həsən bəy Zərdabinin "Həmişə ruzigar tərsinə əsməz" kəlamı bu gün gerçəkliyə çevrilib; onun təməlini qoyduğu azad və milli mətbuat bu gün müstəqil dövlətimizin inkişafına işıq saçmağa davam edir.
Bütün mətbuat işçilərini, qələm sahiblərini və informasiya fədailərini Milli Mətbuat Günü münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm!
Son xəbərlər
Ən çox oxunanlar
- Bu gün
- Bu həftə
- Bu ay












