Smartfonun yaddaşında saxlanılan SMS-lər və şəxsi sənədlərin fotoları cihazınızı kibercinayətkarlar üçün əsl xəzinəyə çevirə bilər.

Smartfon yad şəxsin əlinə keçdikdə, sanki insanların çox olduğu yerdə içi pulla dolu pul kisəsini açıq şəkildə qoymuş olursunuz. Belə vəziyyətdə telefondakı məxfi məlumatlar tamamilə əlçatan olur və onların fırıldaqçılar tərəfindən istifadəsi cəmi bir neçə dəqiqənin məsələsinə çevrilir. Kibertəhlükəsizlik mütəxəssisləri bildirirlər ki, dələduzlardan qorunmaq, şəxsi məlumatlarınızı və maliyyə vəsaitinizi təhlükədən uzaq saxlamaq üçün mobil telefonda bəzi məlumatları ümumiyyətlə saxlamamaq lazımdır. Onların sözlərinə görə, smartfon yaddaşında qalması ən riskli olan üç məlumat növü var.

Bank hesablarına giriş kodları və SMS parolları


Bir çox istifadəçi hesab edir ki, birdəfəlik SMS kodu istifadə edildikdən sonra artıq təhlükə yaratmır. Halbuki kibercinayətkarlar üçün həmin bir neçə rəqəm belə həlledici rol oynaya bilər. Adətən fırıldaqçılar artıq qurban haqqında müəyyən məlumatlara ad və soyadına, telefon nömrəsinə və ya internet bankçılığı giriş məlumatlarına sahib olurlar. Bu halda SMS-lə gələn təsdiq kodu onların hesabı tam ələ keçirməsi üçün son açar rolunu oynayır. Bundan sonra hesabı geri qaytarmaq isə uzun və çətin prosesə çevrilə bilər. Mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki, SMS kodundan istifadə etdikdən dərhal sonra onu silin. Bununla yanaşı, mesajların "Səbət" (Trash) bölməsini də mütləq təmizləyin. Çünki həm Android, həm də iOS sistemlərində silinmiş mesajlar bir müddət gizli şəkildə cihazın yaddaşında qala bilər.


Şəxsi sənədlərin fotoları

Pasportun, şəxsiyyət vəsiqəsinin, sürücülük vəsiqəsinin və digər rəsmi sənədlərin şəkillərini telefonda saxlamaq da ciddi risk yaradır. Bu görüntülərdən istifadə edən dələduzlar sizin adınıza mikrokredit rəsmiləşdirə, yeni SIM kart əldə edə, saxta hesablar aça və hətta məlumatlarınızı "dark web"də sata bilərlər. Cinayətkarların əlinə şəxsi məlumatların aydın göründüyü cəmi bir fotoşəkilin keçməsi belə sahibinə böyük problemlər yarada bilər. Bir çox insan bu cür şəkilləri yaxınlarına göndərib sonradan siləcəyini düşünür. Lakin mütəxəssislər bunun təhlükəli vərdiş olduğunu bildirirlər. Əgər vacib sənədləri saxlamaq zəruridirsə, onları iki faktorlu identifikasiya ilə qorunan etibarlı bulud yaddaşına köçürmək və ya məlumatların şifrələnməsini təmin edən proqramlardan istifadə etmək tövsiyə olunur. Məsələn, 1Password, NordLocker və ya Google Files tətbiqindəki "Təhlükəsiz qovluq" funksiyası bu məqsəd üçün daha etibarlı seçim hesab edilir.

Məxfi şəxsi məlumatların olduğu mesajlar

PIN kodlar, bank kartlarının rekvizitləri, CVC kodları, yaşayış ünvanı, təhlükəsizlik suallarının cavabları və digər məxfi məlumatlar telefonunuzda saxlanılmamalıdır. Dələduzlar telefona giriş əldə etdikdə ilk növbədə SMS-ləri və messencer yazışmalarını yoxlayırlar. Əgər yazışmalarda "kartın parolu Wi-Fi parolu ilə eynidir" kimi məlumatlar varsa, bunun nəticələri çox ağır ola bilər. Hətta bu məlumatları özünüzlə yaratdığınız şəxsi çatda saxlamaq belə təhlükəlidir. Telefon kilidsiz vəziyyətdə yad adamın əlinə keçərsə, həmin məlumatlardan istifadə edilərək bank hesablarınız və digər şəxsi məlumatlarınız təhlükə altına düşə bilər. Buna görə də mütəxəssislər belə həssas məlumatların telefonun adi yaddaşında və ya messencer yazışmalarında saxlanılmamasını tövsiyə edirlər.