Tarix hər insanın adını yazmır. Tarix yalnız taleyini torpaqla, qanla və vicdanla birləşdirənlərin adını yaddaşına həkk edir. Elə insanlar var ki, onların həyatı bir ömürdən ibarət olmur, bir millətin taleyinə çevrilir. Onlar danışmadan öyrədir, qışqırmadan oyadır, ölümləri ilə belə yaşamağı təlqin edirlər. Naib Qulu oğlu Qurbanov məhz belə talelərdəndir. Onun həyatı sadə bir kənd uşağının böyüyərək vətən uğrunda canından keçməsinin deyil, Azərbaycan oğlunun necə yaşamalı və necə ölməli olduğunu göstərən mənəvi bir yol xəritəsidir. Bu yazı bir insanın bioqrafiyası deyil, bu yazı bir xalqın qeyrətinin, sədaqətinin və mübarizə ruhunun canlı ifadəsidir.

Naib Qulu oğlu Qurbanov 28 fevral 1970-ci ildə Cəlilabad rayonunun Uzuntəpə kəndində çoxuşaqlı, zəhmətkeş və mənəvi dəyərlərə bağlı bir ailədə dünyaya göz açmışdır. O ailə yalnız bir ev deyildi, o ev əxlaqın, paylaşmağın, mərhəmətin yaşadığı bir məktəb idi. Naibin uşaqlıq illəri kənd həyatının sadəliyi, torpaqla ünsiyyət və ailə istiliyi ilə yoğrulmuşdu. O, hələ kiçik yaşlarından zəhmətin qiymətini, halalın gücünü, haqqın tərəfini tutmağın nə demək olduğunu öyrənmişdi. Torpaqla böyüyən Naib torpaq üçün ölməyin də nə demək olduğunu taleyində daşıyırdı. Kənd mühiti, valideyn tərbiyəsi və ailə dəyərləri onun xarakterində mərdlik, sədaqət və insanlıq hisslərini erkən yaşlardan formalaşdırmışdı.
1977-ci ildə kənd məktəbinin ibtidai sinfinə qədəm qoyan Naib üçün məktəb yalnız bilik əldə edilən məkan deyildi. Məktəb onun üçün məsuliyyətin, vicdanın və ictimai davranışın formalaşdığı bir həyat mərhələsi idi. O, müəllimlərinə hörmət edən, sinif yoldaşlarına dayaq olan, zəiflərin yanında dayanan nümunəvi şagird kimi tanınırdı. Naib dərslərində çalışqan, davranışında səmimi, münasibətlərində ədalətli idi. Məktəb illərində qazandığı əzmkarlıq, liderlik və məsuliyyət hissi onun gələcək həyat yolunun əsasını təşkil etdi. Bu illərdə formalaşan mənəvi keyfiyyətlər təsadüfi deyildi, bu, onu gözləyən ağır və şərəfli yolun ilkin hazırlığı idi.
Naibin gənclik illəri Azərbaycan xalqının ən ağır və sınaqlı dövrünə təsadüf etdi. 1988–1993-cü illərdə Ermənistanın Azərbaycana qarşı apardığı işğalçılıq siyasəti nəticəsində yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşmüş, torpaqlarımız tapdaq altına atılmışdı. Bu faciəvi hadisələr Naib üçün sadəcə xəbərlərdən ibarət deyildi. O, bu ağrını ürəyində hiss edir, xalqının dərdini öz dərdi kimi yaşayırdı. Sovet ordusunda xidmət etdiyi illərdə Naib intizamlı, çalışqan və məsuliyyətli bir əsgər kimi formalaşdı. O, hərbi biliklərlə yanaşı, komanda ruhunu, fədakarlığı və döyüş əxlaqını mənimsədi. Lakin Naibi fərqləndirən əsas cəhət silahdan əvvəl vicdanı, gücdən əvvəl isə vətən sevgisi idi.
Ordudan tərxis olunduqdan sonra Naib üçün sakit həyat artıq mənasını itirmişdi. Qarabağ yanırdı, torpaq haray çəkirdi, analar ağlayırdı. O, bu səsə biganə qala bilməzdi. Naib Qarabağ cəbhəsinə yollanarkən bunu sadəcə döyüşə getmək kimi yox, vicdan borcu, milli məsuliyyət və əcdadlara sədaqət yolu kimi qəbul edirdi. Bu yolun dönüşü olmaya biləcəyini bilirdi, lakin tərəddüd etmirdi. Çünki onun üçün vətən yolunda ölüm belə şərəf idi.
1993-cü ilin sentyabrında Tərtər–Ağdam istiqamətində, xüsusilə Ağdam rayonunun Mərcanlı kəndi ətrafında gedən ağır döyüşlər Naibin qəhrəmanlıq yolunda mühüm mərhələ oldu. O, bu döyüşlərdə cəsarəti, soyuqqanlılığı və qətiyyəti ilə seçildi. Geri çəkilməyi düşünmədən silahdaşları ilə birlikdə ön cəbhədə vuruşdu, düşmənə ciddi zərbələr endirildi. Lakin koordinasiyanın pozulması və köməyin gecikməsi döyüşlərin ən ağır mərhələsini yaratdı. Buna baxmayaraq, Naib mövqeyini tərk etmədi, son nəfəsinə qədər müqavimət göstərdi. Mərcanlı döyüşləri onun vətənə sədaqətinin və mərdliyinin parlaq nümunəsinə çevrildi.

Ardınca Murov dağı istiqamətində gedən döyüşlər Naibin taleyində ən uca zirvə oldu. Sərt hava şəraiti, ağır relyef və düşmənin amansız hücumları qarşısında belə o, sarsılmadı. 1993-cü ilin sentyabrında Murov dağında gedən ağır döyüşlərdə Naib Qulu oğlu Qurbanov qəhrəmancasına həlak olaraq şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Onun şəhidliyi bir ailənin deyil, bütün bir xalqın ürəyində dərin iz buraxdı. Nəşi doğma Uzuntəpə kəndinə gətirilərkən kənd sakinləri onu göz yaşları ilə, lakin başı dik qarşıladı. Bu, adi bir dəfn deyildi, bu, vətən üçün canından keçmiş bir oğulun torpağa tapşırılması idi.
Bu gün Naib Qulu oğlu Qurbanovun məzarı bir ziyarətgaha çevrilmişdir. Məktəblilər, gənclər və ağsaqqallar burada vətənpərvərlik dərsi alır, onun həyatı gələcək nəsillərə örnək kimi təqdim olunur. Naibin həyatı sübut edir ki, insanın böyüklüyü yaşadığı illərin sayı ilə deyil, göstərdiyi fədakarlıqla ölçülür. O, adi bir kənd uşağı kimi doğuldu, amma vətən yolunda canından keçərək qəhrəmanlıq zirvəsinə ucaldı.
Naib Qulu oğlu Qurbanov yaşayır. O, torpaqda deyil, xalqın qəlbində yaşayır. Onun adı çəkildikcə vətən sevgisi güclənir, məsuliyyət hissi artır, qəhrəmanlıq ruhu dirçəlir. Bu yazı bir şəhidin həyat hekayəsi olmaqla yanaşı, Azərbaycan gəncliyinə ünvanlanan mənəvi bir çağırışdır. Vətəni sevin, qoruyun və lazım gəldikdə onun uğrunda ayağa qalxın. Çünki bu torpaq Naib kimi oğulların qanı ilə Vətəndir.
Ruhun şad olsun!

✍ Sevil Azadqızı