Rasim Balayev Azərbaycan kino sənətində özünəməxsus yeri olan, milli ruhu, tarixi yaddaşı və insan xarakterini böyük ustalıqla canlandıran görkəmli aktyorlardan biridir. O, 8 avqust 1948-ci ildə Ağsu rayonunda dünyaya gəlmiş və hələ gənc yaşlarından incəsənətə böyük maraq göstərmişdir. Bu maraq onu aktyorluq sənətinə gətirmiş, o isə öz zəhməti və istedadı ilə Azərbaycan kino tarixində unudulmaz sənətkarlar sırasında yer almışdır. Rasim Balayev təkcə rol oynayan aktyor deyil, obrazı daxilən yaşayan və tamaşaçıya səmimi şəkildə təqdim edən sənətkardır.
Onun yaradıcılığına baxdıqda aydın görünür ki, Rasim Balayev daha çox tarixi və fəlsəfi obrazların aktyorudur. O, oynadığı rollarda yalnız bir insanı deyil, bütöv bir dövrü, bir ideyanı və bir xalqın ruhunu canlandırmağa çalışmışdır. Bu baxımdan onun yaradıcılığında xüsusi yer tutan film "Nəsimi" filmidir. Bu filmdə o, böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsimi obrazını o qədər güclü və inandırıcı canlandırmışdır ki, tamaşaçılar uzun illər Rasim Balayevi məhz Nəsimi obrazı ilə xatırlamışlar. Onun bu roldakı baxışları, danışıq tərzi və daxili gücü Azərbaycan kinosunda nadir aktyor uğurlarından biri hesab olunur.
Rasim Balayevin uğurlu rolları yalnız bununla məhdudlaşmır. O, "Babək" filmində də tarixi ruhu daşıyan obrazlardan birini canlandırmış və öz oyun tərzi ilə filmin emosional təsirini daha da gücləndirmişdir. "Dədə Qorqud" filmində isə o, milli ruhu və qədim türk dünyasının mənəvi gücünü əks etdirən obrazlardan birini böyük ustalıqla təqdim etmişdir. Bundan başqa "Yarasa", "Ulduzlar sönmür", "Analoq" kimi filmlərdə də müxtəlif xarakterli rollar yaratmış və hər dəfə fərqli bir aktyor ustalığı nümayiş etdirmişdir. Onun oynadığı obrazlar arasında qəhrəman da var, düşünən insan da var, taleyin qarşısında sınaqdan keçən insan da var. Bu isə Rasim Balayevin yalnız bir tip aktyor olmadığını, əksinə, geniş yaradıcılıq imkanlarına malik sənətkar olduğunu göstərir.
Rasim Balayevin aktyorluq sənətində ən güclü cəhətlərdən biri onun emosional dərinliyidir. O, səhnədə və ekranda süni görünmür, obrazı təbii şəkildə yaşayır və tamaşaçıya da bu hissi ötürə bilir. Onun baxışlarında həmişə bir fəlsəfi düşüncə, bir sakitlik və eyni zamanda daxili güc hiss olunur. Bu xüsusiyyətlər onu Azərbaycan kino sənətində seçilən aktyorlardan birinə çevirmişdir. O, uzun illər Azərbaycan kinosuna xidmət etmiş, bu sənətə sadiq qalmış və bu xidmətinə görə Azərbaycanın Xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Bu gün Rasim Balayevin yaratdığı obrazlar yalnız kino tarixində deyil, tamaşaçıların yaddaşında da yaşayır. Onun oynadığı hər bir film Azərbaycan mədəniyyətinin bir hissəsi kimi dəyərləndirilir. O, milli kino tarixində öz imzası olan, sənəti ilə hörmət qazanan və yaradıcılığı ilə gələcək nəsillərə nümunə olan böyük sənətkarlardan biridir.
Onun vəfatı Azərbaycan kino sənəti üçün böyük itkidir. Belə sənətkarlar nadir hallarda yetişir və onlar yalnız yaşadıqları dövrün deyil, bütün zamanların sənətkarları hesab olunur. Allah rəhmət eləsin, böyük sənətkarın ruhu şad olsun. Ailəsinə, yaxınlarına və bütün sənətsevərlərə dərin hüznlə başsağlığı verirəm. Rasim Balayev kimi sənətkarlar ölmür, onlar yaratdıqları obrazlarla xalqın yaddaşında əbədi yaşayırlar.

✍ Sevil Azadqızı
29.03.2026