Azərbaycanda ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər (restoranlar, kafelər, barlar və digər xidmət obyektləri) dövlət büdcəsinə ƏDV hesablayarkən, nağdsız ödənişlər əsasında formalaşan dövriyyələrinin 50 %-nin ƏDV-yə cəlb olunan ümumi dövriyyədən çıxılması, həmçinin sadələşdirilmiş vergi ödəyən şəxslər üzrə nağdsız dövriyyənin 6 % dərəcə ilə sadələşdirilmiş vergiyə cəlb olunması nəzərdə tutulur.

Bu müddəa 2026-cı ilin büdcə zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Sənədə əsasən, yenilik 2026-2029-cu illər üzrə gəlir siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi sahibkarlığın dəstəklənməsi və vergi yükünün azaldılması məqsədilə planlaşdırılır.

Maraqlıdır ki, ictimai iaşə obyektlərinə tətbiq ediləcək bu vergi menyu qiymətlərinə necə təsir göstərəcək?

İqtisadçı Akif Nəsirli News24.az-a bildirib ki, nağdsız dövriyyənin 6 % ilə vergiyə cəlb edilməsi qiymətlərə təsirsiz ötüşməyəcək:

"Azərbaycanın ictimai iaşə obyektlərinə tətbiq edilən yeni vergi tələbləri, xüsusilə nağdsız dövriyyənin 6 % ilə vergiyə cəlb olunması qərarı restoran və kafelərin fəaliyyətinə əhəmiyyətli təsir göstərəcək. Bu dəyişikliklər müştəri qiymətləri və xidmət keyfiyyəti üzərində birbaşa təsirə malik olacaq. Nağdsız dövriyyə üzərindən 6 % verginin tətbiqində məqsəd vergi tutulan dövriyyənin şəffaflığını artırmaq və vergi bazasını genişləndirməkdir".

İqtisadçının sözlərinə görə, bu vergi tətbiqi restoran və kafelərin xərclərini artıracaq, çünki vergi məbləği xidmətlərə əlavə xərc kimi daxil ediləcək:

"Bu səbəbdən müştərilərin ödədiyi ümumi məbləğdə kiçik də olsa artım olacaq. Müştərilər menyu qiymətlərində kiçik artımlar müşahidə edə bilərlər, restoranlar isə əlavə xərcləri qarşılamaq üçün xidmət keyfiyyətini artırmağa çalışa bilərlər. Bəzi müəssisələr vergi yükünü menyu qiymətlərinə yansıtmadan daxili strategiyaları ilə qarşılamağa cəhd göstərə bilərlər. Restoranlar müştəriləri yeni vergi tətbiqi barədə açıq və şəffaf şəkildə məlumatlandırmağa çalışa bilərlər".

"Nəticə olaraq, yeni vergi tətbiqi ictimai iaşə sektorunda qiymət artımlarına səbəb ola bilər, lakin müəssisələr bu artımları minimuma endirmək və xidmət keyfiyyətini qorumaq üçün müxtəlif strategiyalar tətbiq edə bilərlər", – deyə Akif Nəsirli qeyd edib.

Aqil Qarayev