Alimlər hesab edirlər ki, hətta süni intellektin sürətli inkişafı dövründə də tarixçilərin rolu yalnız artacaq. Səbəb odur ki, heç bir alqoritm keçmiş hadisələrin emosional və mənəvi dərinliyini tutmağa qadir deyil.

"Turaztv.az" "Unikal"-a istinadən xəbər verir ki, bunu Kornell Universitetinin tarix üzrə mütəxəssisi Yan Burzlaff deyib.


Tədqiqatında alim ChatGPT-nin 1995-ci ildə La Paz, Krakov və Konnektikutda qeydə alınmış Holokostdan sağ çıxanların ifadələrini necə təkrarladığını təhlil edib.

Məlum olub ki, Süni intellekt ən vacib detalları qaçırır. Məsələn, yeddi yaşlı Louis D.-nin anasının ölməkdə olan uşağın qan damcılarından "ən azı bir damla nəm" ala bilməsi üçün barmağını necə kəsdiyinə dair ifadəsində ChatGPT bu epizoddan yan keçib.

"Əgər süni intellekt belə səhnələri - müasir tarixdə insan əzablarının yüksəkliyini - çatdıra bilmirsə, o, daha incə hekayələri təhrif edəcək. Tarixçilərə ehtiyac var, çünki onlar dinləyib şərh edə bilirlər. Süni intellekt yalnız ümumiləşdirə bilər", - deyə alim qeyd edib.

Tədqiqatçı qeyd edir ki, ChatGPT kimi sistemlər gözlənilməz perspektivlər təklif edə bilər, lakin eyni zamanda onlar tarixi, o cümlədən Holokost kimi faciələri “sadələşdirməyə” meyllidirlər ki, bu da hadisəni aydın təsvir edə bilməz.

O, qurbanların ifadələrini süni intellekt üçün “lakmus testi” adlandırır: “Alqoritmlər hamar və nizamlıdır, tarixçinin işi isə etik çəkisini qorumaqdır”.

Burzlaff, "Təhlükə altında olan təkcə Holokostun xatirəsi deyil, bütün cəmiyyətlərin alqoritmlər dövründə keçmişlərini necə xatırlayacaqları və şərh edəcəyidir" deyib.