Cəmilə ÇİÇƏK,
Prezident təqaüdçüsü,
Zekainfo.az saytının baş redaktoru

İslamı tanımadan təhqir etmək savad deyil, cahillikdir. İnsanın bilmədiyi, oxumadığı və mahiyyətini araşdırmadığı bir dini aşağılaması nə azad düşüncədir, nə də fikir azadlığının göstəricisi. Əsl düşüncə insanın bilmədiyi barədə hökm verməzdən əvvəl oxumasını, araşdırmasını, müqayisə etməsini və anlamağa çalışmasını tələb edir.
Kimsə İslama inanmaya bilər, dini qəbul etməyə bilər. Bu, insanın şəxsi seçimi və dünyagörüşüdür. Lakin inanmamaq heç kimə milyonlarla insanın müqəddəs saydığı dəyərləri təhqir etmək, dini inancları alçaltmaq və cəmiyyətdə qarşıdurma yaratmaq haqqı vermir. Fikir azadlığı ilə təhqir arasında sərhəd var. Həqiqi azadlıq başqasının müqəddəsinə hörmətsizlik etmək deyil, öz fikrini ədəb və məsuliyyət çərçivəsində ifadə edə bilməkdir.
Din müqəddəs dəyərdir. İslamı yalnız bir inanc sistemi kimi deyil, əsrlər boyu milyonlarla insanın mənəvi dünyasına, əxlaq anlayışına və həyat fəlsəfəsinə təsir etmiş böyük bir sivilizasiya dəyəri kimi də dərk etmək lazımdır. Bu səbəbdən İslam haqqında danışan insan ilk növbədə onun mənbələrini, tarixini, fəlsəfəsini və mənəvi mahiyyətini öyrənməlidir.
Təəssüf ki, bəzən dini bilmədən onun haqqında hökm verən, bilmədiyini həqiqət kimi təqdim edən və təhqiri “cəsarət” hesab edən insanlar ortaya çıxır. Daha təhlükəlisi isə dini mövzuların bilərəkdən təxribat vasitəsinə çevrilməsidir. Kiminsə hansısa şəxsi, siyasi və ya maddi maraq naminə cəmiyyətin ən həssas mənəvi dəyərlərinə toxunması ictimai məsuliyyətsizlikdir. Lakin burada da əsas prinsip dəyişmir: təxribatın qarşısı təhqirlə deyil, savadla; qarşıdurma ilə deyil, qanun və mədəniyyət çərçivəsində alınmalıdır.
Mənim üçün dinim sadəcə bir söz, bir simvol və ya mübahisə mövzusu deyil. Dinim mənim mənəvi kimliyimin bir parçasıdır. Dinim mənim bayrağımdır.
Bayraq necə xalqın şərəfini, tarixini və müstəqilliyini simvolizə edirsə, din də milyonlarla insan üçün mənəviyyatın, inancın və müqəddəs dəyərlərin rəmzidir. Mənim bayrağıma necə hörmət gözləyirəmsə, dinimə də eyni hörməti gözləyirəm.
Mənim üçün ən ağrılı həqiqətlərdən biri isə budur: dinim mənim bayrağıma bükülmüş şəhidimdir. Bu torpağın azadlığı uğrunda canından keçən insanların məzarlarında yalnız bir tarix deyil, bütöv bir mənəvi yaddaş yaşayır. Şəhidin tabutuna bükülən bayraq bizim üçün müqəddəs olduğu kimi, onun inandığı dəyərlərə hörmət də mənəvi məsuliyyət məsələsidir.
Ona görə də deyirəm: dininə toxunma, bayrağına toxunma, şəhidinin müqəddəs xatirəsinə toxunma!
Heç kimdən kor-koranə inanmaq tələb olunmur. Əksinə, oxumaq, düşünmək, sual vermək, araşdırmaq və nəticə çıxarmaq lazımdır. Amma düşünmək adı altında təhqirə, araşdırmaq adı altında böhtana, fikir azadlığı adı altında mənəvi dəyərlərə qarşı qəsdən hörmətsizliyə yol vermək cəmiyyətə heç nə qazandırmır.
Xüsusilə gənclərimiz bu məsələdə diqqətli olmalıdırlar. Sosial şəbəkələrdə yayılan hər fikir elm deyil, hər iddia həqiqət deyil, hər yüksək səslə danışan insan da savadlı deyil. Bəzən savadsızlıq çox inamlı şəkildə təqdim olunur və məhz buna görə daha təhlükəli görünür. Gənc insan dini də, tarixini də, milli-mənəvi dəyərlərini də təsadüfi paylaşımlardan deyil, etibarlı mənbələrdən öyrənməlidir.
Dini təhqir edən hər kəsi avtomatik olaraq “dinsiz” adlandırmaq da problemin həlli deyil. Çünki insanın inancı və ya inancsızlığı onun şəxsi mövqeyidir. Lakin dini təmsil etdiyini iddia edib dinin mahiyyətini bilməyən, öz davranışı ilə İslamın əxlaqına və mənəviyyatına zidd hərəkət edən şəxslərin də dini öz məqsədlərinə alət etməsinə yol vermək olmaz. İslamın adından danışmaq üçün ilk növbədə İslamın tələb etdiyi əxlaqı, mərhəməti, ədaləti və insan ləyaqətinə hörməti anlamaq lazımdır.
Çünki din insanı alçaltmaq üçün deyil, yüksəltmək üçündür. İnanc insanı nifrətə deyil, mənəvi məsuliyyətə çağırmalıdır. Əsl dindarlıq yalnız sözlə deyil, davranışla, əxlaqla və insanlara münasibətlə görünür.
Boş və dayaz düşüncələrlə, şəxsi tamahlarla və təxribat xarakterli davranışlarla xalqımızın könlünü bulandırmaq mümkün ola bilər, amma millətin mənəvi yaddaşını, inancını və ruhunu sındırmaq mümkün deyil. Çünki mənəvi dəyərlər bir nəfərin, bir qrupun və ya bir günün yaratdığı anlayışlar deyil. Onlar nəsillərdən-nəsillərə ötürülən tarixi yaddaşdır.
Bizim vəzifəmiz isə bu yaddaşı kor-koranə müdafiə etmək yox, savadla, elmə söykənərək, ədəb və mədəniyyətlə qorumaqdır.
Odur ki, çağırışım sadədir:
Oxuyun! Araşdırın! Düşünün! Sonra danışın!
İslamı tanımadan İslam haqqında hökm verməyin. Müqəddəs dəyərləri təhqir etməyi cəsarət hesab etməyin. Gənclərimizin beynini nifrət, təhqir və təxribatla zəhərləməyə çalışan təsirlərə qarşı ən güclü silahımız savad, sağlam düşüncə və milli-mənəvi şüurdur.
Gəlin gənclərimizə düşmənçilik yox, düşünmək mədəniyyəti aşılayaq. Onlara fanatizm yox, elm və şüur verək. Onlara təhqirlə cavab verməyi deyil, öz dəyərlərini ləyaqətlə müdafiə etməyi öyrədək.
Çünki müqəddəsə hörmət zəiflik deyil, mədəniyyətin göstəricisidir. İnancı qorumaq cahillik deyil, onu biliklə müdafiə etmək şüurun göstəricisidir.
Dinim mənim mənəvi dəyərimdir.
Bayrağım mənim dövlət rəmzimdir.
Şəhidim mənim müqəddəs yaddaşımdır.
Heç bir təxribat bu dəyərləri kiçildə bilməz.