Raqif Nazimoğlu,
Şair-alim

Düşündürən əsər

Duyğulu, hərarətli şair Qəzənfər Məsimoğlunun “Şəhid kapitan” poeması, bəlli olduğu kimi, Vətən müharibəsi zamanı Murovdağda torpaqlarımızın azadlığı uğrunda şəhidlik zirvəsinə ucalan Əkbər Bəylər oğlu Pənahovun əziz xatirəsinə həsr edilib...

Bu əsərdə məqsəd sadəcə, ali dəyərləri poetik diqtə etmək deyil, əslində, bir Vətən oğlunun torpağa olan güclü sevgisini oxuculara əxz etməkdir. Zənnimcə, müəllif bunu bacarıb...
Poema Allaha müraciətlə başlayır:

Allahdan xeyir-dua alıb yazacağı əsərə ekskurs etmək bir çoxları kimi, Qəzənfər Məsimoğlu üçün də düşünürəm, xarakterikdir. Belə halda əsər də, oradakı hadisə və proseslər də poetik fəhmə sığa bilir. Diqqət edək, müəllif görün Allahla ədəbi izdivacı necə qurur:

Yəni, müəllif Allahdan ona ədəbi güc verməsini istəyir, çünki sözün təsiri və işığı ilə Baş Obrazı haqqında layiqli bir əsər yaratmaq israrındadır. O, bu işi icra etməklə anlatmaq istəyir ki, Əkbər haqqında yazacağım əsər hər kəsin könül nəğməsidir, bu nəğmə uzun illər dillərdə-dodaqlarda gəzib-dolaşacaq...
Düşünürəm ki, müəllif istəyinə nail ola bilib...

Qəzənfər Məsimoğlunun Baş Obrazı Vətən sevdalı, hünərvər bir insandır - əbədi ölməzlik qazanmış bir şəhiddir. “Elə bir oğul ki, palıd kürəklidir, önündə yağılar diz çökdü, elə bir oğul ki, polad biləklidir, düşmənlər əlindən dad çəkdi...”.
Müəllifin poetik diqtəsindən bəlli olur ki, Əkbər 1990-cı ilin 12 avqustunda dünyaya göz açıb. Onun gəlişi ata-anasının gözlərinə həm hədsiz sevinc, həm də nə vaxtsa yaşanacaq acı bir niskil qondurub...
Körpəyə də “böyük olsun deyə, baş olsun deyə Əkbər adı verilib...
Bu, əslində, bir inancdır – bir elin-obanın həyata, sabaha doğru-dürüst baxışıdır. Maraqlıdır ki, belə hallar çox vaxt doğru çıxır...
Poemanı oxuduqca anlaşılır ki, Əkbərin atası Bəylər də cəsur döyüşçü olub, Birinci Qarabağ döyüşlərində əsl fədakarlıq, hünər və şücaət göstərib, düşmənin bağrını söküb... Bu, bizə belə düşünməyə əsas verir ki, igidlik də gendən, ilikdən-qandan gəlir.
Əkbərin Vətən uğrunda göstərdiyi qəhrəmanlıqlar bi deyil, iki deyil. Müəllif bu şücaəti ümumi fonda verir, Baş Obrazının Vətən qarşısındakı xidmətlərinə belə ayna tutur:

Yəni, Əkbər Vətən olan sədaqətini səngərdə, düşmənlə üz-üzə sübut etdi. Bu ərəfələrdə ölüm dəfələrlə onu ağuşuna almaq israrında oldu və s.
Poemada bir maraqlı nüans da var: deməli, Əkbər hələ balaca ikən atasından xahiş edirmiş ki, ona da əsgər paltarı alsın. Arzuya baxın, Vətən sevgisinə baxın! İş elə gətirdi ki, Əkbərə əsgər paltarını atası almadı, Vətən özü Verdi…
Müəllif sadə, lakin şirin və ləngərli bir dillə Əkbərin oxuyub təhsilli insan, ya da orduda general olmaq istəyini oxucuya bəlli edir. Müəllif demiş, akademiya oxuduğu üçün dünən kursant idi, bu gün leytenant… Şəhid kimi isə hər kəsin arzularında bir general kimi yaşayır…
Ən əsası, bu igid Əkbərin, zabit Əkbərin, canında bir matəm dastanı vardı…
Hər dəfə də tapdağ altında ağı deyən yurdlarımıza xəyalən baxa-baxa deyirdi:

Amma bu niskil Əkbər və onun kimi qəhrəman oğulları çox göynədə bilmədi; onlar silaha sarılıb düşməni qanına qəltan etdilər, ağı deyən yorpaqlarımızın üzünə gün doğdu, üstündə üçrəngli bayrağımız dalğalandı.
Müəllif ərz edir ki, Əkbər cəsur komandir olub, şücaəti sarsılmaz bir zabit olub, bir sözlə, özü boyda sirr olub…
O, əsgərinə daim belə müraciət edib:

Nəhayət, Vətən uğrunda canını fəda edən Əkbər itkin düşür, doqquz ay Murovda itkin kimi axtarılır, bir gün də cəsədi qarın altından tapılır.
Qəzənfər müəllim bu ağrılı anı görün necə təsvir edib:

Lakin bu misralar oxucuda üzüntü, kədər hisləri yaratmır, əksinə, oxucuya Vətən uğrunda şəhid olmağın şərəfini, sevincini daddırır…
Bax, poeziya, sözü poetik fikrə söykək edə bilmək budur!
Mən Qəzənfər Məsimoğlunun “Şəhid kapitan” poemasını demək olar, birnəfəsə oxudum. Buradakı poetik təsirlər, hadisə və proseslərə ədəbi yanaşma tərzi məni qane etdi. Əmin oldum ki, Qəzənfər müəllim bu poemanı kiməsə xoş gəlmək üçün yazmayıb, əksinə, Vətən qarşısında borcunu şərəflə yerinə yetirmiş bir qəhrəmana bu əsərlə bir abidə ucaldıb.
Buna da tam əminəm ki, oxucu – yetişən nəsil bu poemada öz obrazını axtaracaq, özünü şəhid – qəhrəman Əkbərə bənzədək, onu öz ömür yolu üçün bir örnək hesab edəcək.
Əslində, Qəzənfər Məsimoğlunun qazancı elə budur…
Səmim deyim ki, poema uzun-uzadı söz demək xatirinə deyil, Vətəni bir daha insana sevdirmək xatirinə yazılıb.
Mən poema haqqında bilərəkdən oxucuda tam təsəvvür yaratmadım, istədim ki, oxucu bu əsəri oxusun, orada özünü görsün, Vətən nədir, torpaq hansı anlamda müqəddəsdir və s. bir daha əxz etsin.