Həqiqətən sevə-sevə oxuduğum ilk yazılardan olub, görkəmli ədəbi tənqidçilərin yazıları. Və yazılardan aldığım duyğu ilə başa düşmüşəm ki, ədəbi tənqid ən böyük elmdir. Ona görə dəyərli şair dostlarımın yaradıcılığına etdiyim müraciətlərdə yanaşmama, ilk növbədə, həmin yazı üzərində münasibətimi sərgiləməyi ortaya qoymuşam. Məni tanıyan bir çox yaradıcı dostlarım hətda yazdığım bu kimi yanaşmalarımda, cüzü də olsa tənqidə yer verməyimi demələri, çox vaxt o "cəsarəti" məndə ehtiva etmib. Niyə görə və nədən...?

Cavabı çox sadədi. İstəməmişəm ki, kimisə özümdən incik salım. Bu niyətimin içində, bu gün heç gözləmədiyim halda, bəlkədə bunu çox istədiyim bir arzu kimi qəlbimdən keçirdiyim bir hissi, görkəmli şair, 64 kitab müəllifi, hüquq elmləri üzrə namizəd, "İti Qələm" Respublika Ədəbi Birliyinin və "Ağsu Yazarları" Ədəbi Birliyinin üzvü Raqif Nazimoğlu qələmindən illərlə məni yönəlik istəyi və yazdığı bu yazı, mənim üçün göydən düşmə oldu.
Bəlkə də, Raqif müəllim demiş, bu çoxlarını narazı salar, kimlər isə bu cür yazıdan inciyər. Amma mən, çox sevindim...
Bu mənim yaradıcılığımın istiqamətinin birbaşa yönəldicisi və məsuliyyət hissimin artırılmasına bir təkandır...
Çox sağ ol, minnətdaram Raqif müəllim. Doğrusu ürəyimdən keçirirdim mənim haqqımda bir yazı yazmaqnızı...

Elxas Comərdə dost nəsihəti
Poeziya da axıcı musiqi kimi olmalıdır - əslində, isə belədir. Biz şeir deyərkən və ya dinləyərkən bunu hiss edirik...
Şeirin ruhundakı ritm qəlbin poetik fəhmidir; fikri oxucuya gərək elə çatdırasan ki, onun duyğu qatarında həm sakitlik hökm sürsün, həm də təlatüm...
Bu yazıda içinin dəyişkən duyğularını səmimi şəkildə ifadə edən Elxas Comərd şeiri barədə bir-iki fikir demək israrındaym. Elxasın əslində, publisistika duyğusu daha müfəssəldir. Yəni inciməsin, o, fikri şeirdənsə, nəsrdə daha yaxşı ifadə edər. Bunu dəfələrlə ona demişəm. Çox istəmişəm ki, o, qələmini nəsrdə sınasın...

Birdən oxucu düşünər ki, mən nə üçün yazımın girişində dərhal tənqidə keçmişəm?!
Gəlin görək Elxasın şeirlərində çatışmayan nədir?
Əvvəlcə onun şeirlərindən nümunələr verim:

Bu parçalarda məna prosesində ciddi axsamalar var – yəni oxucu dərhal anlamır ki, müəllif nə demək istəyir. Bu da istər-istəməz ciddi narazılığa səbəb yaradır... Elxası şeirə gətirən nədir – söz xatirinə söz deməkmi, yaxud içində təlatüm edən duyğuları oxucuya yükləməkmi? Əslində, belə deyil. Elxas sözü söz xatirinə ərsəyə gətirmir, hədəfi dəqiq görür, lakin nədənsə onun hisləri tam poetik məcraya düşmür.
Mən Elxasın yaxşı şeirlərini də oxumuşam. Orada məna da yerində olub, məzmun da, üstəlik, poetik çalarlar da.
Məsələn:

Bu və bu kimi parçalarda mən Elxasın şair qətiyyətini aşkar görürəm. O, fikri tam halda oxucu üçün anlaşılan edə bilir. İnanmaq istəyirsən ki, Elxas şair kimi ciddidir, o məsuliyyəti hiss edir.

Ancaq bir çox şeirində, elə nümunə kimi verdiyim parçaların yer aldığı şeirlərin əksərində bunun əksi ilə qarşılaşırıq, fikir öz məqsədini tam açmır, oxucu ilə müəllif diqtəsi arasında ziddiyyət yaranır və s. Bu da narahatlığımızı artırır...
Elxasın vətənpərvərlik ruhunda şeirləri də az deyil:

Bu və bu kimi şeirlərdə Elxas Vətən anlamını özünəməxsus şəkildə oxucuya açır, yetişən nəsildə vətəpərvərlik hissi aşılayır...
Təkrar kimi səslənməsin, bir daha deyirəm, Elxas Comərd yaxşı ədəbi-publisistik yazılar yazır, təhlillər qurur, yaxşı araşdırmalar aparır. Bəlkə bu, onun şeir yazmaq işini çətinə salır? Zənnimcə, belə deyil. Şeir Allahdan gəlir, onu insan beyni əxz etmir. Bunu Elxas da yaxşı bilir. Nə vaxt tam duyğu içində fikir diqtə edirsə, qələmə aldıqları axıcı və oxunan olur.

Mən Elxas haqqında bu yazını özüm bilərəkdən tənqid ruhunda qurdum ki, o, bəlkə məni səmimi qəbul edər və nəsrdə özünü sınayar. Əminəm ki, nəsrə keçsə, çox uğurlu əsərlər ortaya qoya bilər. Çünki bunun üçün ədəbi potensialı var.
Çoxları, bəlkə elə Elxas özü də bu yazıdan sonra məndən inciyəcək, yaxud narazılığını ifadə edəcək. Ancaq mən sözümdə sabit qalacağam. Çünki mənim Elxasın şeirlərini gözdən salmaq fikrim yoxdur. Mən ondakı istedadı gördüyüm üçün onu doğru səmtə ötürmək istəyirəm.
Səmimi deyim, nəsr yaradıcılığı şeir yaradıcılığından güclü olduğu halda mən necə susa bilərəm?
Üstəlik, söhbət Elxas Comərddən gedirsə...
Uzun-uzadı fikir diqtə etməyə dəymir, mən tam əminəm ki, Elxas Comərd nə vaxtsa nəsrdə özünü görəcək və tapacaq. Və bəlli ki, yalnız o zaman o, mənə haqq qazandıracaq...
Raqif Nazimoğlu,
Şair-alim