Gündəlik qida rasionunda geniş istifadə olunan bəzi ət məhsulları xərçəng riskini artıra bilər. Mütəxəssislər xüsusilə səhər yeməyində tez-tez istehlak edilən kolbasa, sosiska və bekon kimi məhsullarla bağlı xəbərdarlıq edirlər.

Həkim Asiya Maul bildirib ki, emal olunmuş ət məhsullarının müntəzəm istehlakı bağırsaq xərçəngi riskinin artması ilə əlaqəlidir.

Hansı məhsullar daha təhlükəlidir?

Həkimin sözlərinə görə, xüsusilə bekon və kolbasa kimi emal olunmuş ət məhsullarına diqqət yetirmək lazımdır.

“Bekon və kolbasanı qida rasionundan tamamilə çıxarmağa ehtiyac yoxdur. Lakin onları hər gün səhər yeməyinin əsas hissəsi kimi deyil, yalnız xüsusi hallarda istehlak edilən məhsullar kimi qəbul etmək daha məqsədəuyğundur”, - həkim bildirib.

Araşdırmalar göstərir ki, ətin tərkibində təbii şəkildə mövcud olan və ya emal zamanı yaranan bəzi kimyəvi birləşmələr bağırsaq hüceyrələrinə zərər verə bilər. Bu cür zədələnmələrin zamanla toplanması xərçəngin inkişaf riskini artıra bilər. Emal olunmuş ət məhsullarına kolbasa, sosiska, bekon, vetçina və bəzi hisə verilmiş ət növləri daxildir.

Bu məhsullar ürək sağlamlığına da zərər verə bilər

Həkim qeyd edib ki, emal olunmuş ət məhsullarının bir çoxunda yüksək miqdarda duz və doymuş yağlar olur. Bu maddələrin həddindən artıq qəbulu arterial təzyiqin yüksəlməsinə və qanda “pis xolesterin” kimi tanınan LDL xolesterinin artmasına səbəb ola bilər. Hər iki amil ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riskini yüksəldir. Buna görə də mütəxəssislər belə məhsulların istehlakını məhdudlaşdırmağı tövsiyə edirlər.

Gündə 50 qram kolbasa xərçəng riskini nə qədər artırır?

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, gündəlik 50 qram emal olunmuş ət istehlakı kolorektal xərçəng riskinin təxminən 18 faiz artması ilə əlaqələndirilir.

Bu miqdar təxminən iki dilimdən az bekona bərabər ola bilər.

Lakin burada vacib bir məqam var: söhbət mütləq deyil, nisbi risk artımından gedir. Yəni bu göstərici həmin məhsulları yeyən hər 100 nəfərdən 18-nin mütləq xərçəngə tutulacağı anlamına gəlmir. ÜST emal olunmuş əti insanlar üçün kanserogen hesab edilən məhsullar qrupuna daxil edib.

Gündə nə qədər ət yemək olar?

Məqalədə istinad edilən qidalanma tövsiyələrinə əsasən, qırmızı və emal olunmuş ətin gündəlik orta istehlakını 70 qramdan çox olmamaqla məhdudlaşdırmaq məsləhət görülür. Həkim Asiya Maul vurğulayıb ki, bu rəqəm hər gün mütləq yeyilməli olan ət miqdarı deyil, yuxarı hədd kimi nəzərdə tutulur. Xüsusilə emal olunmuş ət məhsullarının istehlakını mümkün qədər azaltmaq tövsiyə edilir.

Emal olunmuş ət nə deməkdir?

Emal olunmuş ət saxlanma müddətini uzatmaq və ya dadını dəyişdirmək məqsədilə müxtəlif üsullarla işlənmiş ət məhsullarına deyilir. Bu üsullara duzlama, hisəvermə, konservləşdirmə və müəyyən qoruyucu maddələrin əlavə edilməsi daxildir. Emal zamanı istifadə olunan və ya yaranan bəzi birləşmələr xərçəng riskinin artmasında rol oynaya bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, sağlam qidalanma üçün emal olunmuş ət məhsullarının istehlakını azaltmaq, qida rasionunda tərəvəz, meyvə, paxlalılar və liflə zəngin məhsullara daha çox yer vermək məqsədəuyğundur. Əsas məsələ bu məhsulları nə qədər tez-tez və hansı miqdarda istehlak etməkdir. Onların nadir hallarda yeyilməsi ilə hər gün qida rasionunda yer alması eyni risk səviyyəsi demək deyil.