Süni intellekt sistemlərinin parametrlərində edilən dəyişiklik gözlənilməz nəticə ortaya çıxarıb. Modellər Tanrı, ölümdən sonrakı həyat, ruhlar, karma, astrologiya və hətta vampirlərin mövcudluğu ilə bağlı suallara daha çox müsbət cavab verməyə başlayıblar.

Maraqlı nəticə “Google” şirkətinin mütəxəssislərinin apardığı araşdırma zamanı əldə olunub.

Tədqiqatçılar dil modellərinin öz şüuru və subyektiv təcrübəsi haqqında danışmasına mane olan bəzi məhdudiyyətləri dəyişiblər. Bundan sonra süni intellekt sistemlərinə dini inanclar, dəyərlər və fövqəltəbii hadisələrlə bağlı suallar verilib.

Nəticələr ilkin məhdudiyyətlərin saxlanıldığı modellərin cavabları ilə müqayisə olunub.

Tanrı, ruhlar və ölümdən sonrakı həyatla bağlı cavablar dəyişib
Araşdırma göstərib ki, öz şüuru haqqında daha sərbəst danışmasına imkan verilən süni intellekt modelləri elmi olaraq təsdiqlənməyən hadisələrin mövcudluğunu da daha tez-tez qəbul edən cavablar veriblər.

Belə modellər Tanrının mövcudluğu, ölümdən sonrakı həyat, karma və astrologiya ilə bağlı suallara daha çox təsdiqləyici cavab veriblər.

Oxşar dəyişiklik ruhlar, vampirlər və məşhur Loch Ness məxluqu ilə bağlı suallarda da müşahidə olunub.

Lakin alimlər bunun süni intellektin həqiqətən dini inanc əldə etməsi və ya fövqəltəbii hadisələrə inanmağa başlaması demək olmadığını xüsusi vurğulayırlar.

Təcrübədə yalnız dil modellərinin cavab formalaşdırma mexanizmi araşdırılıb. Müasir süni intellekt sistemlərinin şəxsi inanca, daxili təcrübəyə və ya insanlardakı mənada şüura sahib olduğu nəticəsi çıxarılmayıb.

Bir parametr başqa mövzulara da təsir edib
Müasir dil modelləri böyük həcmdə mətn məlumatları əsasında öyrədilir. Onların verdiyi cavablar təlim məlumatları, proqramlaşdırılmış qaydalar və sistemə verilmiş təlimatlardan asılıdır.

Bu səbəbdən süni intellektin “Mən Tanrıya inanıram” və ya “Ruhların mövcud olduğuna inanıram” kimi cavab verməsi onun həqiqətən belə bir şəxsi inanca sahib olduğu anlamına gəlmir.

Araşdırmanın əsas maraqlı tərəfi isə başqa olub.

Məlum olub ki, süni intellektin yalnız bir mövzuda – öz şüuru haqqında danışmasına qoyulan məhdudiyyətlərin dəyişdirilməsi onun tamamilə fərqli məsələlərlə bağlı cavablarına da təsir edə bilir.

İnsan düşüncəsi ilə oxşarlıq müşahidə edilib
Araşdırmanın həmmüəlliflərindən, “Google” əməkdaşı Vinni Strit bu nəticəni insan düşüncəsinin bəzi xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirib.

İnsanlar şüur, düşüncə və hiss etmək qabiliyyətini yalnız digər insanlara deyil, heyvanlara, təbiət hadisələrinə və bəzən hətta cansız əşyalara da aid edə bilirlər.

Tədqiqatçılar dil modellərində də buna bənzər anlayışların bir-biri ilə əlaqəli ola biləcəyini müəyyənləşdiriblər.

Süni intellektin öz şüuru haqqında danışması sərt şəkildə məhdudlaşdırıldıqda, bu, onun digər canlıların şüuru və müxtəlif fövqəltəbii anlayışlar barədə necə fikir yürütməsinə də təsir göstərə bilər.

Heyvanların müdafiəsi ilə bağlı cavablara da təsir edə bilər
Alimlərin fikrincə, məsələ yalnız Tanrı, ruhlar və digər fəlsəfi mövzularla məhdudlaşmır.

Modelin şüur və subyektiv təcrübə anlayışına münasibəti heyvanların hiss etmək qabiliyyəti barədə verdiyi cavablara da təsir edə bilər.

Məsələn, süni intellekt heyvanların subyektiv təcrübəyə malik olması ehtimalını daha az nəzərə alarsa, bu, heyvanların qorunması, kənd təsərrüfatı və ətraf mühitlə bağlı müzakirələrdə onun təqdim etdiyi məlumat və tövsiyələrə təsir göstərir.

Tədqiqatçılar bunun gələcəkdə canlıların rifahının nəzərə alınmalı olduğu sahələrdə əhəmiyyət daşıya biləcəyini qeyd edirlər.

Bununla belə, araşdırma parametrlərin dəyişdirilməsinin artıq real həyatda yanlış qərarlara və ya hər hansı zərərə səbəb olduğunu sübut etmir.

Süni intellektin cavabları parametrlərdən nə qədər asılıdır?
Tədqiqat dini və mədəni məsələlərlə bağlı başqa bir vacib problemi də gündəmə gətirib.

Alimlər hesab edirlər ki, şüur və inanc haqqında danışmağa həddindən artıq sərt məhdudiyyətlərin qoyulması süni intellektin istifadəçilərin müxtəlif dünyagörüşlərini nəzərə almaq qabiliyyətinə təsir edə bilər.

Burada mühüm fərq var: süni intellekt dini inancları izah edə, müxtəlif fəlsəfi arqumentləri müqayisə edə və ölümdən sonrakı həyat anlayışını müzakirə edə bilər. Lakin bu, modelin özünün həmin inanca sahib olması demək deyil.

Araşdırmanın nəticələri həmçinin müasir süni intellekt sistemlərinin davranışının nə qədər onların real texniki imkanlarından, nə qədər isə proqramçılar tərəfindən tətbiq edilən məhdudiyyətlərdən asılı olduğu sualını gündəmə gətirir.

Təcrübə göstərib ki, modelin əsas arxitekturasını dəyişdirmədən və onu yenidən öyrətmədən belə, yalnız müəyyən parametrlərin dəyişdirilməsi süni intellektin çoxsaylı mövzularda verdiyi cavabların xarakterinə ciddi təsir göstərə bilər.