Bəzi insanlar dünyadan köçmür, sadəcə gözümüzdən uzaq düşürlər. Onların səsi bir şagirdin yaddaşında, adı bir məhəllənin xatirəsində, izi isə yetişdirdikləri insanların ömründə qalır. Qəzənfər Qaraoğlu da belə insanlardandır — Xırdalanın 28-ci məhəlləsindən keçən bir müəllim ömrü, yüzlərlə şagirdin yaddaşında qalan bir ad...
Müəllimlik bir peşə deyil, insanın öz ömründən başqalarının gələcəyinə pay verməsidir. Qəzənfər müəllimin də illərdən keçən həyat yolu bu səssiz fədakarlığın ağrılı hekayəsidir...
Onun həyatına baxanda insan bir həqiqətin qarşısında dayanır: müəllimlik təkcə bir peşə deyil, insanın öz ömründən başqalarının gələcəyinə pay verməsidir. Qəzənfər müəllim illər boyu dərs deyərkən yalnız kitabdakı bilikləri şagirdlərinə çatdırmayıb. O, həm də həyatın çətinliyini, zəhmətin qiymətini, insanın öz sözünün və əməlinin məsuliyyətini öyrədib. Bəzən bir müəllimin dediyi adi bir cümlə illər sonra insanın həyatında böyük bir mənaya çevrilir.
Xırdalanın 28-ci məhəlləsi onun üçün yalnız yaşayış ünvanı deyil, orada bir ömrün səssiz izləri var. Hər küçənin, hər həyətin, hər tanış simanın insanda oyatdığı bir xatirə olur. İllər ötür, insanlar dəyişir, uşaqlar böyüyür, məktəb illəri uzaqlaşır. Amma müəllimin səsi yaddaşdan silinmir. Çünki o səs bir vaxtlar uşaqların gələcəyinə ünvanlanıb.
Qəzənfər müəllimin taleyində də müəllim ömrünün görünməyən ağrıları var. Müəllim çox vaxt başqalarının övladlarının dərdinə şərik olur, onların uğuruna sevinir, səhvindən narahat olur, gələcəyinə ümid bəsləyir. Amma öz yorğunluğunu çox zaman heç kimə göstərmir. Sinfə daxil olanda üzündəki qayğıları gizlədir, qarşısındakı uşaqlara ümid verməyə çalışır. Çünki müəllimin çiyinlərində yalnız özünün deyil, bir nəslin məsuliyyəti dayanır.
Bəlkə də müəllim haqqında ən ağır həqiqət budur: onun zəhmətinin böyük hissəsi səssiz qalır. Bir həkimin xilas etdiyi insanı hamı görür, bir mühəndisin tikdiyi binanı hamı görür. Müəllimin isə illərlə çəkdiyi zəhmətin bəhrəsi müxtəlif şəhərlərdə, müxtəlif peşələrdə, müxtəlif həyatlarda görünür. O, öz əməyinin nəticəsini bəzən yalnız təsadüfən görür. Bir vaxtlar qarşısında oturan şagird illər sonra müstəqil həyata qədəm qoyanda müəllim artıq həmin günlərin uzaq bir xatirəsinə çevrilmiş olur.
Qəzənfər Hüseynovun müəllim obrazında məhz bu səssiz fədakarlıq duyulur. Onun adı bir məktəb siyahısında, bir əmək kitabçasında, bir sənəddə yazılan addan daha böyük məna daşıyır. Çünki müəllim adı insanın özündən sonra qoyduğu mənəvi izdir.
İnsanın ömründə elə adamlar olur ki, onların yoxluğu hiss olunanda dəyəri daha dərindən anlaşılır. Bir zamanlar hər gün gördüyümüz simalar sonralar xatirələrimizdə yaşayır. Bir salam, bir baxış, bir nəsihət, hətta müəllimin sinifdəki addım səsləri belə yaddaşın bir yerində qalır. Sonra insan geriyə dönüb baxanda anlayır ki, bəzi adamlarla keçirdiyimiz adi günlər əslində həyatımızın ən qiymətli xatirələri imiş.
Qəzənfər müəllim haqqında düşünərkən adamın ürəyinə qəribə bir ağrı çökür. Bu, yalnız bir insan haqqında kədər yox, ötüb gedən zamanın, dəyişən məhəllələrin, böyüyən uşaqların, qocalan insanların ağrısıdır. Dünən məktəbə tələsən uşaqlar bu gün özləri ata-anadır. Dünən gənc olan müəllimlər bu gün ömrün müdriklik çağındadır. Zaman heç kimi gözləmir. Amma insanın yaratdığı mənəvi dəyər zamanın qarşısında dayanmağı bacarır.
Qəzənfər Hüseynovun adı da belə bir yaddaşın içində yaşamağa layiqdir. Çünki müəllimin ən böyük əsəri yazdığı kitab deyil, yetişdirdiyi insandır. Əgər bir şagird illər sonra onun öyrətdiyi bir sözü xatırlayırsa, əgər bir insan həyatının hansısa çətin məqamında müəlliminin nəsihətini yada salırsa, deməli, həmin müəllim öz ömrünü hədər yaşamayıb.
Qəzənfər müəllimlə tanışlığımızın haradasa 10 ildən artıq tarixi var. Qələm dostumuz Cəmil Zəbhullaoğlunun möhtəşəm yubiley mərasimində tanış olmuşdum. Həmin dövrlərdə bir başqa dostumuz, istedadlı journalist, yazıçı, krossvord tərtibçisi, yumorlu insan Natiq Səfiyevi itirmişdik. Böyük mənəvi itki idi bizim üçün. Belə bir dövrdə Qəzənfər müəllimin peyda olması, onun duzlu-məzəli söhbətləri, müdrik kəlamları bu boşluğu doldurmağa çalışırdı. Elə üz-gözümüz isinişmişdi. Araya ağır pandemiya düşdü. İlk dövrlərdən Qəzənfər müəllim özünə çəkildi, Xırdalandan bir addım olsun da toplaşdığmız məkana gəlmədi. Biz çox narahat idik. Əvvəllər hər gün telefonla danışır, hal-əhval tuturduq. Söhbətlərimiz, zarafatlarımız yenə alınırdı. Cəmil müəllim zəng edib kefini soruşanda mən də bu danışığa qoşulur, haradasa özümə rahatlıq tapırdım...
Xırdalanın 28-ci məhəlləsində bir müəllimin yaşadığı evə baxanda bəlkə də adi bir mənzərə görünür. Amma həmin mənzərənin arxasında illərin zəhməti, yüzlərlə şagirdin taleyi, saysız-hesabsız dərs saatları, sevinclər və nigaranlıqlar dayanır. Hər müəllim evinin divarları arasında bir məktəb qədər xatirə gizlənir. Və bəlkə də ən ağrılı olan budur: insanın həyatda qoyduğu iz onun özü qədər görünmür. Lakin illər keçdikcə həmin iz daha aydın seçilir. Müəllim gedir, məktəb qalır; illər keçir, şagird böyüyür; məhəllə dəyişir, amma xatirə dəyişmir.
Qəzənfər müəllimin pedaqoq ömrü də belə bir xatirənin içində yaşayır — sakit, təmkinli, lakin dərin. Onu tanıyanların yaddaşında bir müəllim, bir pedaqoq, bir insan kimi. Və zaman nə qədər keçsə də, yaxşı müəllimlərin adı köhnəlmir. Çünki onların yazdığı ən böyük dərslik insan yaddaşıdır.
Bəzi ömürlər bitir, amma bəzi ömürlərin səsi susmur. Müəllim ömrü də belələrindəndir. Qəzənfər müəllimin ömründən qalan ən böyük sərvət isə onun insanlara verdiyi işıqdır. O işıq bəzən bir şagirdin sözündə, bəzən bir xatirədə, bəzən də illər sonra deyilən sadə bir cümlədə yaşayır:
“O, mənim müəllimim olub...”
Bu cümlənin içində bir ömrün əməyi, bir müəllimin səssiz fədakarlığı və zamanın silə bilmədiyi böyük bir ehtiram var.
Natiq müəllim dünyasını dəyişəndən sonra onun iyini sizdən alırdıq. Bəs indi sizing iyinizi kimdən alaq?!.
Allah sizə rəhmət eləsin, Qəzənfər müəllim!

Daşdəmir ƏJDƏROĞLU