"İncə fikirlər" layihəsinin bu dəfəki qonağı əzizimiz, dəyərlimiz Cəlilabad rayon Göytəpə şəhər şəhid Vasif Hüseynov adına 2 N-li ümumtəhsil tam orta məktəbinin direktoru, Cəlilabad Rayon Ağsaqqallar Şurasının İdarə Heyətinin üzvü, Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, TYB-nin İdarə Heyətinin üzvü, “Ziyadar” Mükafatı, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları, "Bəxtiyar Vahabzadə" Diplomu, TYB-nin xüsusi ödülü, "Tomris Ödülü", "Ustad Niftalı Göyçəli", "Ustad Şəhla Rəvan Ödülü", "Turan Ödülü" və "Əsrin yazarı" medalı laureatı, Turan Xalq şairi, filoloq, ədəbi təhlilçi və tənqidçi, şair Şəhla xanım Rəvandır.


Bilirsinizmi, insan ömrü bənzərsiz bir körpüdür; bu körpünün bir ayağı sərt gerçəkliklərin və elm ocağının – müqəddəs sinif otaqlarının üzərində qərar tutubsa, o biri ayağı ruhun sınırsız səmasında, poeziya aləmində dalğalanır. Pedaqoqluq və şairlik mənim üçün ayrı-ayrı qütblər deyil, əksinə, bir-birini tamamlayan,
biri digərini zənginləşdirən əkiz ruhlardır.
Əgər tərəziyə qoysaq, bu iki sahənin hər birinin üzərimə qoyduğu məsuliyyət daşınmaz bir ağırlıq, eyni zamanda müqəddəs bir şərəfdir. Pedaqoqluq – 40 ildən artıq bir ömrü həsr etdiyim, gələcək nəsillərin mənəvi memarı olmaq, uşaqların qəlbində vətən, torpaq, insansevərlik toxumu səpmək məsuliyyətidir. Məktəbdə keçən 15 illik rəhbərlik və müəllimlik fəaliyyətimdə hər bir şagirdin gözündə işıq olmaq elə bir məsuliyyətdir ki, onun səhvi cəmiyyət üçün bağışlanmazdır.
Şairlik isə – Xalq şairi adını daşımaq, Turanın ruhunu misralarda yaşatmaq isə daxili səsin, vicdanın və yaradanın qarşısında hesabat vermək məsuliyyətidir. Şeir mənim üçün həm də bir etiraf, cəmiyyətə verilən mənəvi hesabatdır. Pedaqoq cəmiyyətin sabahını qurur, şair isə o sabahın mənəvi sütunlarını, estetik duyğularını formalaşdırır.
Ona görə də mənim üçün bu sualın cavabı birmənalıdır: Pedaqoqluq mənim həyatımın təməli, şairlik isə ruhumun nəfəsidir. Məsuliyyət baxımından onların heç biri digərindən üstün deyil. Müəllim kürsüsündə necə məsuliyyətli və dürüstəmsə, şeir dəftərində də bir o qədər həssas və təmizəm. Bu iki missiya mənim bütöv bir şəxsiyyət kimi varlığımın iki qanadıdır və mən bu qanadlarla uçmaqdan qürur duyuram.

Yaradıcı insanda bunlardan hansı olmalıdır? İstedad, təhsil, müşahidə yoxsa təcrübə?

Bu sual yaradıcılıq və sənət fəlsəfəsinin ən dərin və müzakirə olunan mövzularından birinə həsr olunub.
Bu keyfiyyətlərin hər biri yaradıcılıq prosesində mühüm rol oynayır, lakin onları bir-biri ilə əlaqələndirdikdə, hərəsinin özünəməxsus təməl rolu ortaya çıxır:
1. İstedad (təməl və başlanğıc)
İstedad yaradıcılığın ilkin şərtidir. Allah vergisi olan o daxili işıq və ya ilham mənbəyidir. İstedad olmadan yalnız texniki biliklərlə həqiqi sənət əsəri yaratmaq çox çətindir, çünki o, yaradıcılığın "canını" təşkil edir. O, hissiyyatın və duyumun təməlidir.
2. Müşahidə (dünyanı duymaq bacarığı)
Yaradıcı insan üçün müşahidə qabiliyyəti ətraf aləmi görmək, hiss etmək və detallarda böyük mənalar tapmaq deməkdir. Əsl sənətkar hər kəsin adi baxdığı yerdə qeyri-adi bir alət, bir duyğu və ya həqiqət kəşf edir. Müşahidə istedada qida verən əsas amildir.
3. Təhsil və təcrübə (zənginləşdirmə və bişmə mərhələsi)
Təhsil insana dünya mədəniyyətini, dilin zənginliyini, keçmişin təcrübəsini öyrədir, düşüncə sərhədlərini genişləndirir.
Təcrübə isə həyatın acılı-şirinli sınaqlarından keçərək qazanılan müdriklikdir. O, qələmi və ya sənəti daha da cilalayır, dərinləşdirir.
Nəticədə,
əgər bu keyfiyyətlərdən ən əsasını seçmək lazım gələrsə, istedad yaradıcılığın ruhusa, müşahidə onun gözü, təhsil və təcrübə isə qol-budağıdır. Lakin, bunlardan məhz başlanğıc və təməl nöqtəsi kimi şərtsiz olaraq istedad ön planda durur; digərləri isə həmin istedadı inkişaf etdirən və kamilləşdirən zəruri vasitələrdir.


Əslində, şairin qələmə aldığı hər bir misra, hər bir duyğu bir şəkildə daxili dünyadan, ruhun süzgəcindən keçir. Amma sualınıza bir mənalı cavab vermək lazımdırsa, deyərdim ki, mənim şeirlərimdə tamamilə yaşanmamış, uydurma hiss yoxdur.
Həyatda bəzi hadisələri fiziki olaraq yaşamasaq belə, insan başqalarının ağrısını, cəmiyyətin dərdini, zamanın gedişatını və ya təbiətin səssizliyini öz daxilində elə şiddətlə hiss edir ki, o, artıq sənin öz yaşantına çevrilir. Filoloq və uzun illər pedaqoji sahədə çalışmış, insan psixologiyasını, tale yollarını yaxından izləmiş biri kimi əminliklə deyə bilərəm ki, şair yalnız öz başından keçənləri deyil, bəşəriyyətin ürəyindən qopuşları yazır.
Şeirlərimdəki payız havası, həsrət, insan taleləri və fəlsəfi düşüncələr – hamısı ruhumun duyduğu, qəlbimin süzgəcindən keçirdiyi həqiqətlərdir. Yaşanmayan hissə sətirlərdə can vermək mümkün deyil. Qələm yalnız ürəyin tanıdığı, dərindən hiss etdiyi duyğuya tabe olur.


Əziz Atlaz xanıma dərin ehtiram və sevgilərlə, sizin ünvanladığınız bu dərin mənalı suala — "Şeir nə zaman səmimi olur?" — elmi-nəzəri və ədəbi-fəlsəfi müstəvidə, ruhun süzgəcindən keçən cavablarımı təqdim edirəm.
Şeirin Səmimiyyəti: estetik və psixoloji təhlil
Ədəbiyyatşünaslıqda və poetik estetikada səmimiyyət (və ya poetik həqiqət) sadəcə duyğuların sadəlövh ifadəsi deyil, şairin daxili aləmi ilə qələmə aldığı misralar arasında yaranan mütləq bütövlükdür. Sizin qoyduğunuz bu sual əslində sənətin əbədi təməl daşına toxunur.
1. İlk olaraq, fərdi ağrı və ümumbəşəri sintez.
Şeir o zaman səmimi olur ki, şair öz şəxsi iztirabını, sevincini və ya tənha düşüncəsini quru bir təmtəraqla deyil, ruhunun ən dərin qatlarından süzərək universal bir dilə çevirə bilsin.
Saxta pafosdan məhrum olan, süni qafiyə xatirinə məna təhrif olunmayan misralar oxucunun ürəyinə birbaşa yol tapır.
2. Yaşanmışlıq və katarsis (təmizlənmə)
Əsl poeziya qələmin ucundan deyil, yaşanmış ömrün təcrübəsindən doğulur. Şair qələmə sarılarkən, oxucuya "görünmək" yox, daxilindəki həqiqəti olduğu kimi "ifadə etmək" məqsədi güdəndə mətn səmimiyyət qazanır.
Aristotelin katarsis nəzəriyyəsində olduğu kimi, şair öz daxili coşqusunu və ya dərdi oxucu ilə elə səmimi bölüşür ki, bu, həm yazanın, həm də oxucunun mənəvi təmizlənməsinə xidmət edir.
3. Forma və məzmunun vəhdəti
Səmimiyyət yalnız mövzuda deyil, həm də bədii ifadə vasitələrinin təbiiliyində təzahür edir. Dildəki süni bəzəklər, dəbdəbəli, lakin içi boş söz yığınları şeirin səmimiyyətini öldürür.
Sözlərin öz yerində işlənməsi, obrazların canlı olması və hər misranın arxasında canlı bir nəbzin döyünməsi mətnin səmimiyyət dərəcəsini müəyyənləşdirən əsas imperativdir.
Əziz Atlaz xanım, şeir o zaman səmimi olur ki, o, şairin öz vicdanı qarşısında hesabatına çevrilsin. Oxucu misraları oxuyarkən orada sətri deyil, bir insan ürəyinin döyüntüsünü, ruhunun səsini duysun.
Əzizim, bu düşündürücü və estetik sualınıza görə təşəkkür edir, yaradıcılıq uğurları arzulayıram!



Hörmətli Atlaz xanım, sizin mənə ünvanladığınız bu sual bölgənin mədəni-mənəvi pasportu, keçmişinə ehtiram, bu gününə isə obyektiv qiymət tələb edən çox strateji bir sualdır.
Mən öz zəngin elmi-pedaqoji təcrübəmə, onilliklər boyu maarif sahəsindəki fəaliyyətimə və Cəlilabad ədəbi mühitinin canlı şahidi, fəal yaradıcısı kimi mövqeyimə əsaslanaraq ,əhatəli və faktlara söykənən cavab mətnimi təqdim edirəm.
Gözəl qızım, Cəlilabad ədəbi mühiti -keçmişin zəngin kökü, bu günün canlı nəbzi və gələcəyin işıqlı üfüqləridir.
Hörmətli Atlaz xanım, ünvanladığınız bu dərin məzmunlu sual Cəlilabadın ədəbi-mədəni mənzərəsini bütövlükdə qucaqlamağı tələb edir. Cəlilabad (keçmiş Astrakhanbazar) torpağı qədim tarixi, zəngin folklor bulaqları və yetişdirdiyi ziyalı nəsilləri ilə həmişə Azərbaycanın ədəbi xəritəsində özünəməxsus və nüfuzlu mövqeyə malik olub. Bu mühiti üç mərhələli elmi-estetik müstəvidə dəyərləndirmək yerinə düşər:
1. Dünəni: Tarixin yaddaşından süzülən ənənələr
Cəlilabad ədəbi mühitinin təməli təkcə fərdi yaradıcılıqla deyil, xalqın yaşantıları, el şairlərinin ruhu və maarifçilik ideyaları ilə yoğrulub. Keçmişin dünənində bu torpağın səsi uzaqlardan gələn ozan-aşıq sənəti ilə, klassik poeziya ilə qidalanmışdır. Sovet dövrü və müstəqilliyin ilk illərində məktəblər, rayon mətbuatı ("Yeni gün" və s.) ədəbi qüvvələrin toplaşdığı mərkəzlərə çevrilmişdir. Onilliklər boyu bu bölgədə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olan, gənc nəslin mənəvi formalaşmasına xidmət edən ziyalılar eyni zamanda qələmləri ilə bu torpağın poetik salnaməsini yazıblar. Dünənin ədəbi mühiti intizamlı, klassik dəyərlərə sadiq, dərindən düşünən və sözün çəkisini qoruyan bir təməl üzərində qurulmuşdur.
2. Bu günü: Canlı yaradıcılıq prosesi və yeni zirvələr -
Bu gün Cəlilabad ədəbi mühiti əsl intibah və aktiv qarşılıqlı əlaqə dövrünü yaşayır. Son illərdə bölgədə keçirilən təqdimatlar, " Qələm tutan incə əllər", "Zirvə" antologiyaları kimi ümumiləşdirici əsərlər, Turan Yazarlar Birliyinin rayon bölməsinin fəaliyyəti və yerli qələm sahiblərinin respublika miqyaslı uğurları sübut edir ki, bu mühit sönməyib, əksinə, daha da güclənib. Bu gün Cəlilabad ədəbiyyatında təkcə kişilərin deyil, həm də istedadlı qadın yazarların — zərifliyi və dərin fəlsəfi duyğuları ilə seçilən qələm sahiblərinin ("Tomris ödüllü" xanımların və s.) rolu danılmazdır. Ədəbi müzakirələr, kitab təqdimatları (məsələn, "Tut Bağı"nda və mərkəzi kitabxanada keçirilən tədbirlər) bu günü canlı və dinamik edir. Yaradıcılıq fərdilikdən çıxaraq ictimai-mədəni hərəkat səviyyəsinə yüksəlib.
3. Gələcəyi: İşıqlı üfüqlər və gənc nəslin missiyası
Cəlilabad ədəbi mühitinin gələcəyi tamamilə varislik prinsipinə və gənclərin kitaba, ana dilinə, əsl sənətə olan bağlılığına dayanır. Bu gün məktəblərdən, auditoriyalardan yetişən yeni nəsil ədəbi qüvvələr — poeziyaya gələn gənc istedadlar dünənin təcrübəsini bu günün müasir texnologiya və informasiya bolluğu ilə uzlaşdırmalıdırlar. Gələcəyin ədəbi mühiti daha analitik, daha qlobal düşünən, lakin milli köklərə sıx bağlı olan bir gəncliyin çiyinlərində ucalacaqdır. İnanıram ki, bu torpağın ruhundan qidalanan gələcək yazarlarımız Cəlilabad adını daha geniş platformalarda, beynəlxalq müstəvidə layiqincə təmsil edəcəklər. Çünki bu torpağın daşı da, bulağı da ilham mənbəyidir.


Məncə, mənim gerçək simam elə şeirlərimin arasından boylanan ruhumdur. Həyatın reallıqları, gündəlik qayğılar, illərin üzümə yazdığı ömür salnaməsi – bunlar sadəcə mənim xarici görkəmim, yəni yer üzündəki ünvanımdır. Amma əsl məni, mənim iç dünyamı, səssiz qışqırıqlarımı, sevincimi, ağrımı və ümidlərimi görmək istəyənlər mənim misralarıma baxmalıdırlar.
Reallıqda bəzən güclü görünməyə məcburuq; illərlə sinif otaqlarında, məktəb rəhbərliyində, həyatın ağır yükü altında sərt görünən tərəflərimiz də olub. Amma şeir elə bir ülvi sığınacaqdır ki, orada maskalar yoxdur. Misralarımda mən tamamilə çılpağam – elə şairin özü də məhz şeirində olduğu qədər həqiqidir.
O səbəbdən, reallıq mənim həyatda duruşumdursa, şeirlər mənim ölməz ruhumun aynasıdır. Özümü özümə də məhz şeirlərim daha dürüst, daha səmimi şəkildə təqdim edir. Çünki kağıza tökülən hər bir misra mənim daxili mənimin səsidir.



"Rəvan" İmzası: Ruhun axarı, ömrün davamı və müqəddəs bağ...
İnsan həyatda bəzi sözləri ilk baxışdan sevir, bəzilərini isə illərin süzgəcindən keçirərək ruhuna hopdurur. “Rəvan” sözü mənim üçün həmişə xüsusi bir məna, ilahi bir axar, duruluq və sərbəstlik daşıyıb.
Gənc vaxtlarımda bu adın gözəlliyinə vurğun idim; elə bir arzum var idi ki, bir gün oğlum olarsa, adını məhz Rəvan qoyacağam. Amma həyatın özünəməxsus axarı, o dövrün adət-ənənələri, o saf utancaq gəncliyimiz başqa cür gətirdi — o zamanlar cavan ana kimi öz övladımıza ad qoymağa utanardıq, bu gözəl missiyanı böyüklər, o cümlədən əmisi yerinə yetirdi. O arzu isə ürəyimdə gizli bir işıq kimi qaldı.
Lakin taleyin elə yazısı olur ki, yarımçıq qalan arzuları illər sonra qat-qat artıq mükafatla geri qaytarır. İllər keçdi, o uşaq arzusu gerçəkliyə çevrildi və mən bu gözəl adı oğlumun oğluna — nəvəmə qismət etdim. Nəvəmə Rəvan adını verəndə, sanki illərin həsrəti, içimdəki o səngiməyən sevgi təzədən çiçək açdı. O balaca mələyin hər addımı, hər təbəssümü mənim üçün bir ilham mənbəyi oldu.
“Rəvan” sözünün özündə dərin bir fəlsəfə var: axıcı, sərbəst, duru, maneə tanımadan irəliyə — üfüqlərə doğru hərəkət edən deməkdir. Məhz bu səbəbdən, qələm götürüb ürəyimin sətrə tökülən şeirlərinə imza axtaranda, o müqəddəs sevginin – nəvəmin adının və ruhumun axarının məhz bu sözdə birləşdiyini hiss etdim.
Bu gün “Şəhla Rəvan” imzasını atarkən mən sadəcə öz adımı yazmıram; mən bu imzanın içində nəvəmin nəfəsini, ömrümün illər boyu daşıdığı incə duyğuları, poeziyamın axarlı ruhunu və həyata olan sonsuz sevgimi əks etdirirəm. Bu ləqəb mənim üçün həm uşaqlıq arzumun təntənəsi, həm də nəvəmə olan ulu sevgimin əbədiyyət imzasldır.



Əziz Atlaz xanımın ünvanladığı bu dəyərli və poetik sual birbaşa mənim içimdən, ruhumun dərinliklərindən süzülüb gələn duyğulara toxunur. Şeirə minnətdar olduğum anlar olubmu?
Necə yəni olubmu?.. Şeir mənim ömrümün, nəfəsimin, varlığımın ayrılmaz bir hissəsidir.
Uşaqlıq illərimdən, hələ orta məktəb dövründən poeziya ilə nəfəs almışam. İlk qələm təcrübəm, ilk həyəcanım məhz anaya həsr olunmuş şeirlə başlamışdı. O illərdən bəri vətənə, məktəbə, həyata aid misralar ürəyimin səsinə çevrildi. İllər keçdi, ömür yolu müxtəlif sınaqlardan, yollardan keçdi, amma, şeirə olan sədaqətim bir an olsun əskilmədi.
Şeir mənim üçün sadəcə bədii söz birləşməsi deyil, o, mənim ən sədaqətli dostum, etibarlı sirdaşımdır. Həyatın elə ağır, dözülməz anları olub ki, içimdəki sızıltıları, heç kəsə deyə bilmədiyim, dilimə gətirə bilmədiyim gizli dərdlərimi məhz ağ vərəqə və qələmə etibar etmişəm. Qələm o ağ səhifəyə toxunanda sanki ruhum yüngülləşib, içimdəki tufanlar səngiyib. Məhz belə anlarda şeirə, sözə olan minnətdarlıq hissindən gözlərim dolub.
Bəli, şeirə hər an, hər saniyə minnətdaram! Minnətdaram ki, o məni darda qoymayıb, səssiz qışqırıqlarımı eşidib, daxili aləmimin aynası olub. Şeir olmasaydı, bəlkə də bu qədər yükü daşımaq çətin olardı. O, mənə həm təskinlik, həm də yaşamaq gücü verən müqəddəs bir məbəddir.


Çox mənalı, dərin və əsl yaradıcı insana ünvanlanmış düşündürücü sualdır. Atlaz xanım, bu sualınız sadəcə iki istiqamətli seçim deyil, sənətkarın sözlə olan ruhani bağını, həyat fəlsəfəsini üzə çıxaran incə bir toxunuşdur.
Bu gözəl suala həm poetik, həm də fəlsəfi çalarlarla zəngin, ürəyəyatımlı bir cavab təqdim edirəm:
"Siz sözü dinləyirsiniz, yoxsa şeir sizi?"
Şeir və söz ayrı-ayrı məfhumlar deyil; onlar eyni ilahi çeşmədən qidalanan, biri-birini tamamlayan əbədi bir bütövlükdir. Bu sualın cavabına gəldikdə isə... əslində, burada proses qarşılıqlı bir sirr, ikitərəfli bir ruh mübadiləsidir. Ancaq daxilimin səsinə qulaq verəndə ilk hiss etdiyim budur: Şeir məni dinləyir, mən isə şeirin içində əriyirəm.
Sözü dinləmək – sənətkarın səbridir: Söz böyük bir məsuliyyət, ilahi bir əmanətdir. Hər misranın doğulmasından əvvəl bir səssizlik hökm sürər. O səssizlikdə sözün fısıltısını, ürək döyüntüsünü, daşıdığı yükü duymasaq, qələm kağıza toxunmaz. Sözü dinləmək – onun dərinliyini, ahəngini, gizli mənasını anlamaq, ruhun süzgəcindən keçirmək deməkdir.
Şeirin bizi dinləməsi və sarılması – ruhun təslimiyyətidir: Amma elə anlar olur ki, artıq sən sözü deyil, şeir səni çağırır, sənin daxili aləminə baş vurur, səni səndən alıb aparır. Şeir elə bir canlı varlıqdır ki, sənin sevincini, kədərini, həsrətini, ömür yollarındakı izlərini oxuyur, dinləyir və sənin əvəzinə ağlayır və ya gülür. O zaman şeir artıq yazılan bir mətn deyil, sənin öz ruhunun aynasına çevrilir.
Bəli, biz ömür boyu sözə qulaq asırıq, onu səliqəli bir naxış kimi misralara düzürük. Amma elə anlar gəlir ki, şeir sənin bütün varlığını çulğulayır – deməli, şeir səni dinləyir, sənin içindəki səssiz harayları səsləndirir. Çünki şeirlə yaşayanda, söz artıq sənin səsinə deyil, sənin bütöv varlığına çevrilir.


Əzizim Atlaz xanım, ünvanladığınız bu dərin mənalı son suala — "Sizcə, şeir yazmaq üçün söz, fikir axtarışına çıxmaq lazımdır, ya onu olduğun yerdə gözləmək?"- öz yaradıcılıq fəlsəfəmə və sənət duyğuma uyğun olan əhatəli və fəlsəfi cavabımı təqdim edirəm:
Şeirin təbiəti: Axtarışın həyəcanı, yoxsa ilahi gözləniş?
Şeir yazmaq nə süni axtarışın məhsuludur, nə də passiv bir gözləmənin təsadüfü. Əsl şair üçün söz və fikir axtarışa çıxmaqla tapılmır; əksinə, şairin daxili aləmi elə bir həssaslıq nöqtəsinə çatır ki, artıq hər şey — yarpağın xışıltısı, səmanın rəngi, zamanın axını özü gəlib şairə sığınır.
1. Axtarışın daxili mahiyyəti: Əgər axtarış dediyimiz proses xarici aləmdə süni şəkildə mövzu dilənməsidirsə, bu, şeirə ziddir. Lakin həqiqi sənətkar üçün "axtarış" — insanın öz ruhunun dərinliklərinə səyahət etməsi, illərin süzgəcindən keçən təcrübəni, ağrıları və sevincləri cilalaması deməkdir. Bu mənada fikir axtarışa çıxmaq deyil, düşüncə dəryasında üzməkdir.
2. Gözləməyin fəlsəfəsi: Şeiri birtərəfli şəkildə "olduğun yerdə passiv şəkildə gözləmək" də doğru olmazdı. İlham qonaq kimidir, o, gəldiyi zaman qapını açmağa hazır olmaq lazımdır. Hazırlıq isə ömür boyu qazanılan savad, elm, mütaliə və mənəvi zənginliklə mümkündür. İnsan gərək elə bir daxili rahatlıq və yetkinlik nöqtəsində olsun ki, heç nə gözləmədiyi bir anda belə, ruhuna damlayan misraları qəbul edə bilsin.
Nəticə etibarilə: Şair nə sözün ardınca yollara düşüb avara qalır, nə də əlini əlinin üstünə qoyub küncdə oturur. Şairin bütün ömrü, yaşantısı, hər nəfəsi zatən bir axtarış və eyni zamanda hər an gələ biləcək o uca ilahi səsi gözləmə halıdır. Söz özü şairi tapır, çünki həqiqi söz yalnız öz sahibini tanıyan ürəklərə enər.

Hazırladı:
Atlaz Rzayi
Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, “Həməşəra” və "Nizami Gəncəvi" Fəxri Diplomları, “Ziyadar” Mükafatı,
TYB-nin xüsusi Ödülü, "Tomris" və “Turan Ödülü” laureatı, bədii qiraətçi, yazıçı-şair