Dəniz sahilində köhnə bir skamya vardı. Hər axşam günəş batmağa yaxın bir qız gəlib həmin skamyada oturardı. Əlində həmişə eyni kitab olardı. Kitabın üz qabığı solmuşdu, səhifələrinin kənarları isə duzlu küləyin təsirindən yüngülcə qıvrılmışdı.
Qız kitabı açar, amma çox vaxt oxumazdı. Sadəcə səhifələri vərəqləyər, sonra gözlərini dənizə dikərdi.
Bir gün sahildə gəzən yaşlı bir balıqçı ona yaxınlaşıb soruşdu:
— Bu kitabı hər gün gətirirsən. Doğrudanmı bu qədər maraqlıdır?
Qız gülümsədi.
— Əslində, kitabın özü yox...
— Bəs nə?
Qız kitabın üzünü sığalladı.
— Bu kitab mənə atamdan qalan son yadigardır.
Balıqçı susdu.
Dənizin dalğaları sakitcə sahilə toxunurdu.
— Atam bu kitabı oxumağı çox sevirdi, — qız davam etdi. — Mən balaca olanda hər axşam mənə buradan bir neçə səhifə oxuyardı. O gedəndən sonra kitabı heç bitirə bilmədim.
— Niyə?
— Çünki son səhifəni oxusam, sanki onun səsi də tamamilə susacaq.
Balıqçı bir müddət susdu. Sonra dedi:
— Bəzən insanlar kitablar kimi olmur. Son səhifə bitsə də, onların izi qəlbdə qalır.
Qız kitabı bağladı.
O gün ilk dəfə idi ki, kitabın son səhifəsini açmağa cəsarət etdi.
Günəş yavaş-yavaş dənizin qoynunda itərkən o, son cümləni oxudu. Gözlərindən yaş süzüldü, amma qəribə bir rahatlıq da hiss etdi.
Kitab bitmişdi.
Amma xatirələr yox.
Ertəsi gün qız yenə sahilə gəldi.
Birdən kitabın arasından qatlanmış bir kağız yerə düşdü.
O, kağızı açdı.
Bu, atasının məktubu idi.
"Əziz qızım.
Əgər bu sətirləri oxuyursansa, deməli kitabın sonuna çatmısan.
Bir gün mən yanında olmayacağam. Amma istəyirəm biləsən ki, hər dəfə dənizə baxanda, küləyin səsini dinləyəndə və ya bir kitab açanda mənim sevgim səninlə olacaq.
Məni keçmişdə axtarma. Məni gələcəyində yaşat.
Gülümsə. Oxu. Xəyal qur. Yaşa.
Səni həmişə sevən atan."
Qız məktubu oxuyub bitirəndə ağlayırdı.
Amma bu dəfə göz yaşlarında yalnız kədər yox idi.
Minnətdarlıq da vardı.
Həmin gündən sonra qız bir dəftər aldı.
Birinci səhifəyə yazdı:
"Atama məktublar."
O, hər gün atasına yazmağa başladı.
Günündən, arzularından, qorxularından danışdı.
Aylar keçdi.
Dəftərlər doldu.
Bir gün sahildə kədərli görünən bir oğlanla rastlaşdı.
Oğlan dedi:
— Əvvəllər anam mənə kitab oxuyardı...
Qız heç nə soruşmadı.
Əlindəki kitabı ona uzatdı.
— Bunu sənə verirəm.
— Bəs sən?
— Mən artıq öz kitabımı yazmağa başlamışam.
İllər keçdi.
Qız böyüdü.
Yazıçı oldu.
Bir gün yenə həmin sahilə gəldi.
Əlində öz kitabı vardı.
Kitabın ilk səhifəsində belə yazılmışdı:
"Atama...
Mən kitabın son səhifəsini oxudum.
Və gördüm ki, sevginin son səhifəsi olmur."
Daha çox illər keçdi.
Bir gün sahildə bir gənc ona yaxınlaşdı.
— Siz məni tanımayacaqsınız.
— Biz görüşmüşük?
— Bəli. Uşaq vaxtı mənə bir kitab vermişdiniz.
Qadın onu dərhal xatırladı.
Gənc gülümsədi.
— O kitab həyatımı dəyişdi. İndi uşaqlara ədəbiyyat öyrədirəm.
Qadının gözləri doldu.
Atasından aldığı işıq indi başqa insanlara da çatmışdı.
Yenə illər keçdi.
Bir səhər artıq yaşlanmış qadın son dəfə dəniz sahilinə gəldi.
Əlində nə kitab vardı, nə də məktub.
Çünki kitabın hekayəsi çoxdan onun həyatına çevrilmişdi.
O, üfüqə baxdı.
Atasını düşündü.
Sonra sakitcə pıçıldadı:
— Təşəkkür edirəm, ata.
Külək yüngülcə əsdi.
Dəniz bir dalğa göndərdi və dalğa onun ayaqlarına toxunub geri çəkildi.
Elə bil illər boyu davam edən söhbətin son cümləsi deyilmişdi.
Qadın yavaş addımlarla sahildən uzaqlaşdı.
Arxaya dönüb baxmadı.
Çünki artıq heç nə ilə vidalaşmırdı.
Hər şeyi özü ilə aparırdı.
Dəniz isə arxasında qaldı.
Sonsuz, dərin və səssiz.
Bir kitab kimi.
Oxunub bitmiş, amma mənası heç vaxt tükənməyən bir kitab kimi.
Və dəniz bir sirri qorumağa davam etdi:
Sevginin sonu yoxdur.
Hekayələrin də.
Sadəcə bir gün kitab bağlanır.
Amma onun işığı başqa ürəklərdə yanmağa davam edir.

SON. 2026 Aprel 22