Mütəxəssislər sağlamlıq və ətraf mühit üçün risk yarada bilən bəzi məşhur dəniz məhsulları barədə xəbərdarlıq ediblər.

Onların sözlərinə görə, bəzi balıq və dəniz məhsullarını rasiona daxil etməzdən əvvəl mənşəyi və istehsal üsuluna diqqət yetirmək vacibdir.

Ferma şəraitində yetişdirilən krevetlər

Krevetlər dünyada ən çox istehlak olunan dəniz məhsullarından biridir. Lakin bir çox Asiya ölkəsində krevet fermalarının yaradılması üçün mangrov meşələri kəsilir. Bu meşələr sahilləri fırtına və eroziyadan qoruyan təbii baryer rolunu oynayır.

Bundan əlavə, belə fermalar tez çirklənir və istehsalçılar yeni ərazilərə köçür, bu isə təbiətə daha çox ziyan vurur. Belə şəraitdə yetişdirilən krevetlərin keyfiyyəti də bəzən şübhəli olur.

Atlantik treskası

Bir vaxtlar çox geniş yayılmış bu balıq növü kütləvi ov nəticəsində ciddi şəkildə azalıb. Balıq ovu müəyyən dərəcədə nəzarət altına alınsa da, treska populyasiyası hələ də tam bərpa olunmayıb. Növ Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) Qırmızı siyahısında təhlükə altında olan növlər arasında göstərilir. Bu balığın geniş istehlakı Atlantik okeanının ekosisteminə mənfi təsir edən ovçuluğun davam etməsinə səbəb ola bilər.

Qara kürü və nərə balığı məhsulları

Nərə balıqları çox yavaş böyüyür və gec yetkinləşir. Bu səbəbdən onların populyasiyası çox həssasdır. Qanunsuz balıq ovu, kürü üçün yüksək tələbat və kürüləmə yerlərinin məhv edilməsi nəticəsində bu balıqların sayı kəskin azalıb. Buna görə nərə balığı məhsulları ekoloji baxımdan ən riskli seçimlərdən biri hesab olunur.

Meksika dəniz bası

Bu balıq uzun ömürlüdür və yalnız onilliklər keçdikdən sonra cinsi yetkinliyə çatır. Bu xüsusiyyətə görə balıq ovunda kiçik dəyişikliklər belə populyasiyanın azalmasına ciddi təsir göstərir. Həddindən artıq ov nəticəsində say sürətlə azalır və bərpa prosesi onilliklər çəkə bilər. Mütəxəssislər bu növdən uzaq durmağı və ya yalnız sertifikatlı məhsulları almağı tövsiyə edirlər.

Etibarsız fermalarda yetişdirilən yayın balığı

Bəzi ölkələrdə yayın balığı çox sıx yerləşdirilmiş su hövzələrində yetişdirilir. Belə şəraitdə bəzən antibiotiklər və böyümə stimulyatorlarından istifadə edilir ki, onların bir qismi bir çox ölkədə qadağandır. Bundan əlavə, uzun məsafəli daşınma məhsulun təravətini azaldır və bakterial çirklənmə riskini artırır.

Civə miqdarı yüksək olan yırtıcı balıqlar

Böyük yırtıcı balıqların bədənində metilcivə toplanması müşahidə olunur. Bu zəhərli maddə insanın sinir sisteminə zərər verə bilər və xüsusilə uşaqlar və hamilə qadınlar üçün təhlükəlidir.

Bu qrupa bəzi köpək balıqları, skat növləri və bəzi tuna növləri daxildir. Bundan əlavə, bu balıqların həddindən artıq ovlanması okean və dəniz ekosistemlərində qida zəncirinin pozulmasına səbəb olur.

Mənşəyi şübhəli olan dəniz bası

“Dəniz bası” adı ilə bəzən müxtəlif balıq növləri satılır və onların hamısı keyfiyyət nəzarətindən keçmir. Ekspertlər bu məhsullarda bəzən parazitlər, kimyəvi maddələr və sertifikat standartlarına uyğun olmayan hallar aşkar ediblər. Buna görə mənşəyi təsdiqlənməmiş belə məhsulları almaq riskli hesab olunur.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, dəniz məhsullarını seçərkən yalnız qiymət və dad deyil, həm də məhsulun mənşəyi, istehsal üsulu və sertifikatlaşdırılması kimi amillər də nəzərə alınmalıdır. Bu, həm sağlamlığın qorunması, həm də ətraf mühitin mühafizəsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.